35 yaşındaki oyuncu Ece İrtem'in ani ölümü, genç yaşta artan kalp krizi vakalarını yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, özellikle genç bireylerde görülen ve sıklıkla grip gibi enfeksiyon belirtileriyle karışan SADS sendromuna karşı uyarıyor. Prof. Dr. Cüneyt Koçaş, bu sendromun ani ölüme yol açtığını ve erken teşhisin hayat kurtardığını vurguluyor.
SADS sendromu nedir?
Sudden Adult Death Syndrome (SADS), yani Ani Yetişkin Ölüm Sendromu, görünüşte sağlıklı genç bireylerde beklenmedik kalp durmasına neden olan bir durum. Prof. Dr. Koçaş, 'Bu sendrom kalp kasının yapısal bir bozukluğundan kaynaklanıyor. En sık rastlanan neden, hipertrofik kardiyomiyopati. Ancak birçok vaka otopsi sonrasında bile nedensiz kalabiliyor' diyor. Genellikle genetik yatkınlıkla ilişkilendirilen SADS, ailede açıklanamayan ölüm öyküsü olan kişilerde daha sık görülüyor.
Belirtileri neler?
SADS sendromunun en tehlikeli yanı, semptomlarının sinsi olması. Prof. Dr. Koçaş, 'Hastaların çoğu, ölümden günler veya haftalar önce grip benzeri şikayetler yaşamış. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, baş dönmesi ve bayılma gibi belirtiler sıklıkla enfeksiyon sanılıyor' diye ekliyor. Spor sırasında veya şiddetli duygusal stres sonrası ortaya çıkan ani bayılmalar, alarm zili olarak kabul edilmeli.
Kimler risk altında?
Ece İrtem gibi 30-40 yaş aralığı, SADS için en riskli grup. Genetik faktörler dışında, erkeklerde kadınlara göre daha sık görülüyor. Prof. Dr. Koçaş, 'Aile bireylerinde 50 yaş altı açıklanamayan ölüm varsa, eforla gelen göğüs ağrısı veya bayılma hikayesi varsa mutlaka kardiyoloji muayenesi yapılmalı' uyarısında bulunuyor. Düzenli EKG, ekokardiyografi ve genetik testler erken tanıda hayati önem taşıyor.
Önlem ve tedavi
Erken teşhis edilen SADS hastaları için ilaç tedavisi ve yaşam tarzı düzenlemeleri öneriliyor. Prof. Dr. Koçaş, 'Aritmi riski yüksek hastalara kalp pili takılması gerekebilir. Ayrıca ağır sporlardan kaçınmak, stresten uzak durmak ve düzenli kardiyoloji kontrolleri hayati' diyor. Genç yaşta kalp krizinden ölen ünlülerin öyküsü, bu konuda farkındalığı artırıyor. Sağlıklı beslenme, sigara ve alkolden uzak durma gibi basit önlemler de riski azaltıyor.
Ece İrtem'in ani vefatı, gençlerin kalp sağlığına dikkat etmesi gerektiğini bir kez daha hatırlattı. Grip benzeri geçmeyen şikayetlerde mutlaka doktora başvurmak, hayat kurtarabilir. Uzmanlar, toplumda SADS farkındalığının artması için eğitim ve tarama programlarının yaygınlaşması gerektiğini belirtiyor. Her ne kadar bu sendrom nadir görülse de, genç bir hayatın sonlanmaması için erken teşhis ve önlem hayatidir.
