Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile Fransa arasında, iki ülke arasındaki askeri işbirliğini derinleştiren ve Fransız askerinin GKRY'de konuşlandırılmasına olanak tanıyan Kuvvetler Statüsü Anlaşması (SOFA) imzalandı. Anlaşma, Lefkoşa'da düzenlenen törenle GKRY Savunma Bakanı Vasilis Palmas ile Fransa'nın Güney Kıbrıs Büyükelçisi Salina Grenet-Catalano tarafından imzalandı. SOFA, Fransız askeri personelinin GKRY'de yasal statüsünü belirlerken, ortak tatbikatlar ve lojistik destek gibi alanlarda işbirliğini de kapsıyor.
Anlaşmanın içeriği ve kapsamı
SOFA, Fransız askeri personelinin GKRY topraklarında konuşlandırılması sırasında vergi muafiyeti, yargı dokunulmazlığı ve gümrük kolaylıkları gibi ayrıcalıklar tanıyor. Anlaşma kapsamında, iki ülke arasında ortak askeri tatbikatların düzenlenmesi, istihbarat paylaşımı ve savunma sanayii işbirliği de öngörülüyor. GKRY Savunma Bakanı Palmas, imza töreninde yaptığı açıklamada, anlaşmanın bölgesel güvenliğe katkı sağlayacağını ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı pekiştireceğini ifade etti. Fransa Büyükelçisi Grenet-Catalano ise, anlaşmanın Doğu Akdeniz'deki istikrara vurgu yaptığını belirtti.
Siyasi boyut ve bölgesel yansımalar
SOFA anlaşması, Türkiye tarafından yakından takip ediliyor. Ankara, GKRY'nin Doğu Akdeniz'deki tek taraflı adımlarına karşı olduğu gibi, Fransa'nın bölgedeki askeri varlığının genişlemesini de endişeyle karşılıyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, anlaşmayı 'Kıbrıs adasında gerginliği artıran bir adım' olarak değerlendirirken, KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar da anlaşmanın adadaki dengeyi bozacağını söyledi. Buna karşılık, Rum kesimi anlaşmayı egemenlik hakkı olarak savunuyor. Fransa'nın Doğu Akdeniz'deki askeri varlığı, özellikle enerji kaynaklarının paylaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlıklar bağlamında önem kazanıyor. GKRY'nin 2022'de imzaladığı benzer bir anlaşma ABD ile de yapılmıştı. Uzmanlar, bu tür anlaşmaların Kıbrıs sorununun çözümüne katkı sunmadığına, aksine taraflar arasındaki ayrışmayı derinleştirdiğine dikkat çekiyor.
