Gazze Şeridi'nde, bölgenin yeniden inşası için açıklanan 66 projelik planın ne zaman hayata geçirileceği belirsizliğini korurken, kış mevsiminin yaklaşmasıyla binlerce Filistinli, yıkılma tehlikesi bulunan binalarda barınmak zorunda kalıyor. İsrail saldırılarının ardından büyük yıkımın yaşandığı bölgede, temel barınma ihtiyacı hâlâ karşılanamıyor. Uluslararası yardım kuruluşları, kışın sert geçmesi beklenen bölgede insani krizin derinleşeceği uyarısında bulunuyor.
Yıkımın boyutu ve barınma sorunu
Gazze'deki altyapı ve konut stoku, aylardır süren çatışmalar sonucunda büyük ölçüde tahrip oldu. Birleşmiş Milletler verilerine göre, bölgedeki konutların yüzde 60'ından fazlası hasarlı veya tamamen yıkılmış durumda. Ailesiyle birlikte Han Yunus'ta bir okul binasında kalan 42 yaşındaki Ahmed El-Najjar, "Çatısı akan bir sınıfta yaşıyoruz. Kış gelince ne yapacağımızı bilmiyoruz. Battaniyemiz, sobamız yok. Çocuklarım her gece soğuktan titriyor" diyor. El-Najjar gibi binlerce aile, okul, hastane, cami gibi kamu binalarına sığınmış durumda. Ancak bu yapılar da kalabalık ve hijyen koşullarından yoksun. Bazı aileler ise yıkılmış binaların enkazı arasında, duvarları çatlamış evlerde yaşam mücadelesi veriyor.
Yetkililer, özellikle Gazze'nin kuzeyinde ve Şucaiye gibi yoğun çatışma yaşanan bölgelerde yıkımın daha ağır olduğunu belirtiyor. Buralarda elektrik, su ve kanalizasyon sistemleri tamamen çökmüş durumda. Kış aylarında yağışların başlamasıyla birlikte, enkaz altında kalan atıkların ve lağım sularının sokakları kirletmesi, salgın hastalık riskini artırıyor. Dünya Sağlık Örgütü, bölgede kolera, tifo ve solunum yolu enfeksiyonları gibi hastalıkların görülme sıklığının arttığını bildirdi.
Yeniden inşa planı ve belirsizlikler
Uluslararası toplum, Gazze'nin yeniden inşası için 66 projelik kapsamlı bir plan açıklamıştı. Bu plan kapsamında konut, hastane, okul, su ve elektrik altyapısının onarımı öngörülüyor. Ancak planın finansmanı ve uygulanması konusunda ciddi belirsizlikler sürüyor. İsrail'in uyguladığı abluka nedeniyle inşaat malzemelerinin bölgeye girişi kısıtlı. Mısır ve Katar'ın arabuluculuğuyla yürütülen görüşmelerden henüz somut bir sonuç alınamadı. Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA), yeniden inşa sürecinin yıllar alabileceğini, acil barınma ihtiyacının ise şimdiden had safhada olduğunu vurguluyor.
Gazze'deki yerel yönetim yetkilileri, kışa hazırlık için sınırlı sayıda çadır ve battaniye dağıtımı yapıldığını, ancak bunun ihtiyacın çok altında kaldığını belirtiyor. Bir yetkili, "Elimizdeki kaynaklar yetersiz. Kışın 1 milyon insanı nasıl koruyacağımızı bilmiyoruz" ifadelerini kullandı. Uluslararası yardım kuruluşları, insani yardım konvoylarının bölgeye düzenli ve kesintisiz ulaşması gerektiğini, aksi takdirde felaketin kaçınılmaz olacağını bildiriyor.
Uzmanlar, Gazze'deki insani krizin sadece barınma ile sınırlı olmadığını, gıda, temiz su, ilaç ve yakıt sıkıntısının da had safhada olduğunu belirtiyor. Kışın yaklaşması, zaten kırılgan olan durumu daha da kötüleştirecek. Uluslararası toplumun acil ve etkili adımlar atmaması halinde, binlerce insanın hayatını kaybedebileceği uyarısı yapılıyor.
Öte yandan, Gazze'deki insani durum, bölgesel istikrarı da tehdit ediyor. Mısır, Ürdün ve Lübnan gibi komşu ülkeler, olası bir mülteci akınına karşı hazırlık yapıyor. Ancak uluslararası kamuoyu, kalıcı bir çözüm için siyasi irade gösterilmesi gerektiğini savunuyor. Gazze'de kış, sadece soğuk hava değil, aynı zamanda umutsuzluk ve çaresizlik getiriyor. Enkaz altında geçirilecek bir kış, Filistinliler için yeni bir travma anlamına geliyor.
