İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucunda bölgede 61 milyon tonluk devasa bir enkaz yığını oluştu. Bu miktar, son 18 yılda yaşanan tüm savaşlarda ortaya çıkan molozun 20 katına denk geliyor. Enkaz kaldırma çalışmaları sürerken, yıkıntıların altında 10 bine yakın cansız bedenin yanı sıra patlamamış bombalar ve kanserojen asbest tehlikesi bulunuyor.
Enkazın Boyutu ve Bileşenleri
Gazze'deki yıkım, modern savaş tarihinde eşine az rastlanır bir ölçekte. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 61 milyon ton enkazın kaldırılması yıllar sürecek. Enkazın içinde beton, çelik, cam gibi inşaat malzemelerinin yanı sıra, yıkılan binalardan kaynaklanan asbest gibi kanserojen maddeler de bulunuyor. Asbest, özellikle eski yapılarda yaygın olarak kullanılan bir madde ve solunması halinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Enkazın altında kalan cansız bedenlerin çıkarılması ise ayrı bir insani kriz. Kurtarma ekipleri, hem teknik yetersizlik hem de güvenlik riskleri nedeniyle zorlu koşullarda çalışıyor. Patlamamış bombalar, enkaz kaldırma çalışmalarını daha da tehlikeli hale getiriyor. Uzmanlar, bu bombaların temizlenmesinin aylar sürebileceğini belirtiyor.
İnsani ve Çevresel Etkiler
Enkaz sadece fiziksel bir yük değil, aynı zamanda ciddi bir çevre ve halk sağlığı tehdidi. Asbest liflerinin havaya karışması, solunum yolu hastalıklarına ve kansere neden olabilir. Gazze'de halihazırda sağlık sistemi çökmüş durumda; bu durum, asbest kaynaklı hastalıkların teşhis ve tedavisini imkânsız hale getiriyor. Ayrıca, enkazın kaldırılması sırasında ortaya çıkacak toz ve diğer zararlı partiküller, bölgede yaşayan insanlar için uzun vadeli risk oluşturuyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), enkazın yönetimi için acil bir plan çağrısı yaptı. Ancak İsrail'in devam eden ablukası ve saldırıları, uluslararası yardım kuruluşlarının bölgeye erişimini kısıtlıyor. Enkaz kaldırma çalışmaları için ağır makinelere ve uzman personele ihtiyaç duyuluyor; fakat mevcut koşullarda bu kaynakların bölgeye ulaştırılması neredeyse imkânsız.
Yeniden İnşa ve Gelecek Perspektifi
Gazze'nin yeniden inşası, sadece enkazın kaldırılmasıyla sınırlı değil. Altyapı, konut, hastane ve okulların yeniden yapılması gerekiyor. Dünya Bankası'nın tahminlerine göre, yeniden inşa maliyeti on milyarlarca doları bulabilir. Ancak öncelikle enkazın temizlenmesi ve patlamamış bombaların etkisiz hale getirilmesi gerekiyor. Bu süreç, yıllar alabilir ve bölge halkının acil barınma, gıda ve sağlık ihtiyaçları da göz önünde bulundurulmalı.
Uluslararası toplum, Gazze'deki insani krize kalıcı bir çözüm bulmak zorunda. Enkazın kaldırılması ve yeniden inşa çabaları, sadece fiziksel bir yenilenme değil, aynı zamanda bir barış ve istikrar sürecinin parçası olmalı. Aksi halde, bölgede yaşanan trajedi tekrarlanabilir. Gazze'de 61 milyon ton enkaz, sadece savaşın yıkımını değil, aynı zamanda uluslararası toplumun sorumluluğunu da gözler önüne seriyor.
