Gazze'de işgalci İsrail ordusunun üç yıldır devam eden saldırıları sonucu bina enkazları altında kalan 105 naaş daha çıkarılarak törenle defnedildi. Gazze Sağlık Bakanlığı yetkilileri, naaşların kimlik tespitinin ardından ailelerine teslim edildiğini ve düzenlenen cenaze törenleriyle toprağa verildiğini açıkladı. Saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı her geçen gün artarken, enkaz altındaki cesetlerin çıkarılması için yürütülen çalışmalar da aralıksız sürüyor.
Enkaz Altından Çıkarılan Naaşlar Kimliklendirildi
Gazze Sağlık Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamaya göre, son bir hafta içinde enkaz altından çıkarılan 105 naaş, Gazze Şeridi'nin farklı bölgelerinde düzenlenen törenlerle defnedildi. Naaşların büyük bölümünün kimlik tespiti, diş kayıtları ve DNA örnekleri üzerinden yapıldı. Yetkililer, bazı naaşların ağır tahribat nedeniyle kimliklendirilmesinin güç olduğunu, bu sürecin haftalar sürebileceğini belirtti.
Cenaze törenleri, Gazze'nin kuzeyindeki Cibaliya ve Şucaiyye mahallelerinde yoğunlaştı. Aileler, yakınlarının naaşlarını alabilmek için günlerce hastane ve morg önlerinde bekledi. Törenler sırasında duygusal anlar yaşandı; birçok kişi gözyaşlarına hâkim olamadı. Gazze'deki yerel kaynaklar, enkaz altında hâlâ binlerce kişinin olabileceğini tahmin ediyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, Gazze'deki naaş çıkarma çalışmalarının uluslararası hukuk çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Örgüt, taraflara çağrıda bulunarak, cenaze işlemlerinin onurunu koruyacak şekilde yapılmasını ve ailelerin bilgilendirilmesini talep etti.
Üç Yıllık Saldırıların Bilançosu Ağırlaşıyor
İsrail'in 2021 yılından bu yana Gazze'ye yönelik saldırıları, bölgede büyük yıkıma yol açtı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre, saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 40 bini aşmış durumda. Ancak enkaz altındaki cesetlerin çıkarılamaması nedeniyle gerçek bilançonun çok daha yüksek olduğu düşünülüyor. Gazze'deki altyapı büyük ölçüde çöktü; hastaneler, okullar ve su tesisleri kullanılamaz hale geldi.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi, Gazze'deki insani durumun her geçen gün kötüleştiğini belirterek, bölgeye acil insani yardım ulaştırılması çağrısında bulundu. Örgüt, enkaz altından çıkarılan naaşların defin işlemleri için gerekli malzemelerin de tükendiğini bildirdi. Kefen ve defin malzemesi sıkıntısı nedeniyle bazı cenazelerin gecikmeli olarak defnedildiği öğrenildi.
Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen ateşkes görüşmelerinden ise henüz somut bir sonuç alınamadı. Diplomatik kaynaklar, taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının sürdüğünü ve ateşkesin sağlanması için daha fazla çabaya ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Bölgedeki sivil toplum kuruluşları, uluslararası toplumun acil müdahale etmemesi durumunda insani krizin daha da derinleşeceği uyarısında bulunuyor.
Uluslararası Tepkiler ve Gelecek Perspektifi
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi, Gazze'deki son gelişmeleri endişeyle takip ettiklerini belirterek, taraflara itidal çağrısı yaptı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ise yaptığı açıklamada, "Gazze'deki insani durum kabul edilemez boyutlarda. Enkaz altındaki naaşların çıkarılması ve kimliklendirilmesi için uluslararası destek sağlanmalı" ifadelerini kullandı.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı da bir açıklama yayımlayarak, Gazze'de yaşanan insani trajedinin son bulması için uluslararası toplumun harekete geçmesi gerektiğini vurguladı. Açıklamada, "İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları bir an önce durdurulmalı, bölgeye kesintisiz insani yardım ulaştırılmalıdır" denildi. Türkiye'nin Gazze'ye yönelik insani yardımları ise sürüyor.
Gazze'deki naaş defin süreci, sadece bir insani kriz değil, aynı zamanda uluslararası hukukun ve savaş kurallarının ihlali anlamına da geliyor. Savaşta hayatını kaybedenlerin onurlu bir şekilde defnedilmesi, uluslararası insancıl hukukun temel gerekliliklerinden biri. Ancak Gazze'de bu gereklilik bile yerine getirilemiyor. Enkaz altındaki binlerce insanın naaşına ulaşılamaması, bölgede yaşanan trajedinin boyutlarını gözler önüne seriyor.
Uzmanlar, Gazze'de kalıcı bir ateşkes sağlanmadığı sürece naaş çıkarma çalışmalarının da yetersiz kalacağını belirtiyor. Bölgedeki yıkımın boyutu göz önüne alındığında, enkaz altındaki tüm naaşların çıkarılmasının yıllar alabileceği ifade ediliyor. Bu süreçte ailelerin acıları dinmezken, uluslararası toplumun daha etkin bir rol üstlenmesi gerekiyor. Gazze'de yaşananlar, savaşın sadece cephede değil, sivil halk üzerinde de yıkıcı etkiler bıraktığını bir kez daha gösteriyor.
