Hamas Hareketi, İsrail ile Gazze Şeridi’nde yürütülen ateşkes müzakerelerinde, üzerinde uzlaşmazlık bulunan konulara ilişkin “kabul edilebilir yaklaşımlar” geliştirildiğini açıkladı. Filistin direniş örgütünün siyasi kanadından yapılan yazılı açıklamada, arabulucu ülkelerin de katkısıyla anlaşma metninin büyük ölçüde şekillendiği belirtildi. Bu gelişme, aylardır süren çatışmaların ardından bölgede kalıcı bir ateşkesin tesis edilmesine yönelik en somut adım olarak değerlendiriliyor.
Müzakere sürecindeki son durum
Hamas’tan yapılan açıklamada, “Tartışmalı noktalarda tarafların beklentilerini karşılayabilecek formüller üzerinde mutabakat sağlandı” ifadesine yer verildi. Açıklamada, anlaşmanın nihai şekline kavuşturulması için teknik düzeyde çalışmaların sürdüğü kaydedildi. Mısır ve Katar’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde, iki hafta önce tıkanma noktasına gelen görüşmeler yeniden ivme kazandı. İsrail tarafından ise konuya ilişkin resmi bir yorum gelmezken, güvenlik kaynakları anlaşmaya varılması halinde ateşkesin önümüzdeki hafta içinde yürürlüğe girebileceğini bildirdi.
Anlaşmanın kapsamı ve tartışmalı başlıklar
Ateşkes anlaşmasının, insani yardım koridoru oluşturulması, esir değişimi ve Gazze’nin yeniden imarı gibi kritik başlıkları içermesi bekleniyor. Taraflar arasında en çok uzlaşmazlık yaratan konuların başında, İsrail’in Gazze’den çekilme takvimi ve kalıcı ateşkesin kapsamı geliyordu. Hamas sözcüleri daha önce yaptığı açıklamalarda, İsrail’in güvenlik garantileri adı altında süresiz askeri varlığını sürdürmesine karşı olduğunu vurgulamıştı. Bugünkü açıklamada bu konuda “kabul edilebilir bir formül” bulunduğunun ima edilmesi, anlaşma umutlarını artırdı.
Uluslararası tepkiler ve bağlam
Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, müzakerelerdeki olumlu havayı memnuniyetle karşılarken, taraflara anlaşmayı bir an önce sonuçlandırma çağrısı yaptı. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, “Ateşkes, sivillerin acısını dindirecek ve bölgesel istikrara katkı sağlayacaktır” dedi. ABD Dışişleri Bakanlığı da müzakerelerin hızlanmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Öte yandan, İsrail’de aşırı sağcı koalisyon ortakları ateşkese karşı çıkarken, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun denge politikası izlediği yorumları yapılıyor. Gazze’de 2007’den bu yana süren abluka ve periyodik çatışmalar, bölge halkını insani krizin eşiğine getirdi. Bugün ulaşılan nokta, diplomatik çözüm iradesinin askeri seçeneklerin önüne geçtiğini gösteriyor.