Gazze kentinin Sabra Mahallesi'nde Kasım 2023'te İsrail ordusunun düzenlediği saldırılarda yaşamını yitiren 112 Filistinli, yaklaşık 3 yıl sonra enkaz altından çıkarılarak düzenlenen geniş katılımlı bir törenle son yolculuğuna uğurlandı. Hasayine ve Ebu Şeria ailelerinin yaşadığı bölgeye yönelik saldırıda hayatını kaybedenlerin cenazeleri, arama kurtarma ekiplerinin yoğun çalışması sonucu enkazdan çıkarıldı. Törene binlerce Gazzeli katıldı, şehitler için dua edildi ve İsrail'e tepki gösterildi.
Enkazdan Çıkarma Çalışmaları
İsrail'in Kasım 2023'te Gazze'ye yönelik başlattığı kara saldırıları sırasında Sabra Mahallesi'nde birçok bina yerle bir olmuş, onlarca kişi enkaz altında kalmıştı. Arama kurtarma ekipleri, o dönemde yoğun bombardıman nedeniyle tüm enkazlara ulaşamamış, bölgedeki bazı cesetlere ancak güvenliğin sağlanmasının ardından erişebilmişti. Yaklaşık 3 yıl süren çalışmaların ardından 112 Filistinlinin cenazesi kimlik tespiti için adli tıp birimlerine götürüldü. Yapılan DNA testleri ve aile beyanları sonucu kimlikleri belirlenen şehitler, helallik alınarak defin için ailelerine teslim edildi.
Cenaze Töreni ve Katılım
Cenazeler, Gazze'deki El-Şifa Hastanesi önünde toplanan kalabalık bir grup tarafından karşılandı. Filistin bayrakları taşıyan katılımcılar, saldırıyı kınayan sloganlar attı. Törende konuşan ailelerden biri, "3 yıldır çocuklarımızın kokusunu hasretle bekliyorduk. Bugün onları toprağa veriyoruz, ancak acımız asla dinmeyecek" dedi. Cuma namazının ardından kılınan cenaze namazına katılan binlerce kişi, şehitleri son yolculuğuna uğurladı. Defin işlemi, kentteki mezarlıklarda gerçekleştirildi. Cenazelerin bir kısmı, yoğunluk nedeniyle ailelerin talebiyle ortak mezarlara defnedildi.
Uluslararası Tepkiler ve İnsani Durum
Olay, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırdı. Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, Gazze'deki insani durumun kötüleştiğine dikkat çekerek taraflara kalıcı ateşkes çağrısında bulundu. İsrail ordusu ise saldırıların, Hamas'ın silahlı kanadına yönelik olduğunu ve sivil kayıpların olmadığını iddia etmişti. Ancak bölgede yaşayanlar, aylar süren çatışmaların ardından hâlâ enkaz altından ceset çıkarıldığını belirterek, savaşın yıkıcı etkilerinin sürdüğünü vurguluyor. Gazze'deki sağlık yetkilileri, çatışmaların başlangıcından bu yana 50 binden fazla Filistinlinin öldürüldüğünü, bunların çoğunun kadın ve çocuk olduğunu açıkladı.
Bağımsız Değerlendirme
Bu trajedi, savaşın ve işgalin insan hayatını hiçe sayan yüzünü bir kez daha gözler önüne seriyor. Üç yıl sonra hâlâ enkaz altından çıkarılan cesetler, çatışmaların sona ermiş olsa bile toplumsal yaraların ne kadar derin olduğunu gösteriyor. Uluslararası toplumun sadece kınama açıklamaları yapmak yerine, savaş suçlarını soruşturmak ve hesap sorulabilirliği sağlamak için somut adımlar atması gerekiyor. Ayrıca, Gazze'deki insani koşulların iyileştirilmesi ve yeniden inşa sürecinin başlatılması için kalıcı bir siyasi çözüm şart. Aksi takdirde bu tür acı tabloların tekrar etmemesi mümkün görünmüyor.