Filipinler Merkez Bankası (BSP), yeniden yükselişe geçen enflasyonu kontrol altına almak ve rekor düşük seviyeye gerileyen pesoyu desteklemek amacıyla politika faizini 75 baz puan artırarak yüzde 5.00'e yükseltti. Banka, bu hamleyle son dönemdeki en agresif parasal sıkılaştırma adımını atmış oldu. Karar, ülkedeki fiyat istikrarına yönelik endişelerin arttığı bir dönemde geldi.
Enflasyonla Mücadelede Kararlı Adım
Filipinler'de enflasyon, gıda ve enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle son aylarda yeniden yükseliş trendine girdi. Merkez Bankası, enflasyonun kontrol altına alınması için faiz artırımının gerekli olduğunu vurguladı. BSP Başkanı Felipe Medalla, yaptığı açıklamada, "Enflasyon görünümündeki riskler yukarı yönlü seyretmeye devam ediyor. Fiyat istikrarını sağlamak için gerekli tüm adımları atmaya kararlıyız" ifadelerini kullandı. Medalla, faiz artırımının enflasyon beklentilerini çıpalamak ve peso üzerindeki baskıyı hafifletmek için tasarlandığını belirtti.
Ülkenin yıllık enflasyon oranı, son verilere göre yüzde 6.1 seviyesinde gerçekleşerek merkez bankasının yüzde 2-4'lük hedef aralığının oldukça üzerinde kaldı. Gıda fiyatlarındaki artış ve ulaştırma maliyetlerindeki yükseliş, enflasyonun ana itici güçleri olarak öne çıkıyor. Merkez Bankası, enflasyonun yıl sonuna kadar hedef aralığının üzerinde kalabileceği uyarısında bulundu.
Peso'daki Değer Kaybı ve Dışsal Faktörler
Filipinler pesosu, son dönemde ABD doları karşısında rekor düşük seviyelere gerileyerek yıl başından bu yana değerinin yaklaşık yüzde 12'sini kaybetti. Peso'daki bu hızlı düşüş, ithal malların maliyetini artırarak enflasyonu daha da körükledi. Merkez Bankası, faiz artırımıyla birlikte sermaye çıkışlarını yavaşlatmayı ve yerel para birimine destek olmayı hedefliyor.
Küresel ekonomik koşullar da Filipinler'in para politikasını etkiliyor. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) agresif faiz artırımları, gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışını hızlandırarak peso üzerinde ek baskı oluşturdu. Analistler, Filipinler Merkez Bankası'nın Fed'in izinden gitmek zorunda kaldığını ve faiz artırımlarının kaçınılmaz hale geldiğini belirtiyor.
BSP, ayrıca enflasyonla mücadelede hükümetin maliye politikalarıyla koordinasyon içinde olunması gerektiğini vurguladı. Gıda arzını artırmaya yönelik yapısal önlemlerin alınması ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların hafifletilmesi için adımlar atılması çağrısında bulundu.
Piyasa Tepkisi ve Beklentiler
Faiz kararının ardından Filipinler pesosu dolar karşısında hafif değer kazandı, ancak analistler bu tepkinin sınırlı kaldığını belirtiyor. Ülke borsası ise karar sonrası dalgalı bir seyir izledi. Ekonomistler, merkez bankasının yılın geri kalanında da faiz artırımlarına devam edebileceğini öngörüyor.
ING Ekonomisti Nicholas Mapa, "BSP'nin 75 baz puanlık artırımı, enflasyonla mücadelede ne kadar kararlı olduğunu gösteriyor. Ancak enflasyonun yıl sonuna kadar yüksek seyretmesi durumunda daha fazla artırım gerekebilir" değerlendirmesinde bulundu. Mapa, peso üzerindeki baskının sürmesi halinde merkez bankasının daha fazla sıkılaştırmaya gidebileceğini ekledi.
Öte yandan, faiz artırımlarının ekonomik büyüme üzerinde olumsuz etkileri olabileceği endişesi de dile getiriliyor. Filipinler ekonomisi, Kovid-19 salgını sonrası toparlanma sürecinde ve yüksek borçlanma maliyetleri yatırımları ve tüketimi olumsuz etkileyebilir. Hükümet, büyümeyi desteklemek için altyapı harcamalarını artırmayı planlıyor.
Arka Plan ve Gelecek Görünümü
Filipinler Merkez Bankası, Mayıs 2022'den bu yana faiz oranlarını toplamda 375 baz puan artırarak para politikasını önemli ölçüde sıkılaştırdı. Ancak enflasyonun inatçı seyri, bu çabaların henüz istenen sonucu vermediğini gösteriyor. BSP, enflasyonun 2024 yılında hedef aralığına dönmesini bekliyor, ancak risklerin devam ettiğini kabul ediyor.
Uzmanlar, Filipinler'in para politikasının önümüzdeki dönemde de sıkı kalacağını, ancak küresel ekonomik gelişmelerin ve Fed'in politikalarının belirleyici olacağını vurguluyor. Ülke ekonomisi için kritik olan bu süreçte, merkez bankasının bağımsızlığı ve kararlı duruşu piyasa güveni açısından önem taşıyor.
Sonuç olarak, Filipinler Merkez Bankası'nın jumbo faiz artışı, enflasyon ve kur istikrarı arasındaki dengeyi sağlama çabasının bir yansıması olarak görülüyor. Ancak bu hamlenin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri ve enflasyonun seyri, önümüzdeki aylarda yakından takip edilecek.
