Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile İstanbul'da bir araya geldi. Görüşmede ikili ekonomik ilişkiler, ticaret hacminin artırılması ve enerji iş birliği başta olmak üzere bölgesel konular ele alındı. Toplantı, iki ülke arasındaki Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi çerçevesinde atılan adımların somutlaştırılması açısından kritik bir aşama olarak değerlendiriliyor. Yetkililer, görüşmenin verimli geçtiğini ve önümüzdeki dönemde teknik heyetler arası temasların hızlanacağını belirtti.
Ticaret Hacmi Hedefi ve Ekonomik Adımlar
Türkiye ile İran arasındaki ticaret hacmi, son yıllarda dalgalı bir seyir izlese de iki ülke yıllık 30 milyar dolar hedefine ulaşmak için çeşitli mekanizmalar geliştiriyor. Görüşmede, sınır ticaret kapılarının modernizasyonu, gümrük işlemlerinin hızlandırılması ve tercihli ticaret anlaşmasının kapsamının genişletilmesi gibi başlıklar masaya yatırıldı. Ayrıca, Türkiye'nin İran'a yönelik doğal gaz ve elektrik alımlarında yeni dönemde fiyat ve miktar güncellemeleri yapılabileceği, enerji şirketlerinin ortak projeler geliştirebileceği ifade edildi.
İran, Türkiye'nin en önemli doğal gaz tedarikçilerinden biri konumunda. Mevcut boru hattı altyapısı üzerinden yıllık yaklaşık 10 milyar metreküp gaz taşınıyor. Görüşmede, bu kapasitenin artırılması ve olası yeni sahaların devreye alınması konusunda mutabık kalındığı öğrenildi. Ayrıca, iki ülke arasında yerel para birimleriyle ticaretin yaygınlaştırılması, bankacılık kanallarının çeşitlendirilmesi ve yaptırımlardan etkilenmeyen ödeme sistemlerinin kurulması gibi konular da gündeme geldi.
Bölgesel Bağlam ve Yatırım Fırsatları
Fidan ve Arakçi'nin görüşmesi, Orta Doğu'da yaşanan jeopolitik gerilimlerin ekonomik yansımalarının yoğunlaştığı bir döneme denk geldi. İki bakan, bölgesel istikrarın sağlanmasının ticaret ve yatırım ortamını doğrudan etkilediğini vurguladı. Özellikle Irak, Suriye ve Kafkasya'daki gelişmelerin iki ülke ekonomileri üzerindeki etkileri değerlendirildi. Türkiye'nin Asya ile Avrupa arasındaki enerji ve ticaret koridoru olma hedefi doğrultusunda İran ile iş birliğinin kritik olduğu belirtildi.
Görüşmede ayrıca karşılıklı yatırımların teşviki, müteahhitlik hizmetleri, tarım ürünleri ticareti ve turizm gibi alanlarda yeni iş birliği modelleri tartışıldı. İran'ın Türkiye'deki doğrudan yatırımlarının artırılması, Türk şirketlerinin ise İran'da enerji, altyapı ve imalat sektörlerinde daha aktif rol alması için hukuki ve idari kolaylıklar sağlanması kararlaştırıldı. Özellikle sınır bölgelerinde kurulması planlanan ortak sanayi bölgeleri, yeni istihdam kapıları aralayabilir.
Uzman Görüşü ve Piyasa Etkisi
Ekonomistler, Türkiye-İran ticari ilişkilerinin yalnızca iki ülke için değil, bölgesel tedarik zincirleri için de belirleyici olduğunu ifade ediyor. İran pazarının genç nüfusu ve doğal kaynaklarıyla cazip bir pazar olduğunu belirten analistler, yaptırım risklerine rağmen ticaretin sürdürülebilirliği için alternatif finansman yöntemlerinin şart olduğunu vurguluyor. Görüşmenin ardından açıklanan mutabakatların, önümüzdeki aylarda somut anlaşmalara dönüşmesi bekleniyor.
Dışişleri Bakanlığı kaynakları, iki bakanın önümüzdeki dönemde yeniden bir araya geleceğini ve teknik düzeydeki toplantıların devam edeceğini bildirdi. Fidan ve Arakçi’nin, bölgesel barış ve ekonomik refah için diyalog kanallarının açık tutulması gerektiğini teyit ettiği belirtildi. Bu görüşme, Türkiye'nin komşularıyla ekonomik entegrasyonu derinleştirme stratejisinin bir parçası olarak okunuyor.
