ABD ekonomisinde enflasyon cephesinde beklenmedik bir sıçrama yaşandı. Federal Rezerv'in (Fed) yakından izlediği kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, Nisan ayında yıllık bazda yüzde 4,4 artarak Mart 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Bu artışın arkasındaki temel neden, İran ile devam eden savaşın küresel enerji maliyetlerini tırmandırması oldu. Veri, piyasalarda faiz indirimi beklentilerini azaltırken, yatırımcıların risk iştahını da olumsuz etkiledi.
Çekirdek PCE de beklentilerin üzerinde
Fed'in tercih ettiği enflasyon ölçütü olan çekirdek PCE (gıda ve enerji hariç) de Nisan'da bir önceki aya göre yüzde 0,3, yıllık bazda ise yüzde 3,8 artış gösterdi. Bu rakamlar, Fed'in yüzde 2'lik hedefinin oldukça üzerinde seyrediyor. Enerji fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra hizmet sektörü fiyatlarındaki katılık da enflasyonu yukarı çeken unsurlar arasında yer aldı. Analistler, enerji maliyetlerindeki artışın tedarik zincirinde yeni sorunlara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
İran savaşının enerji maliyetlerine etkisi
Ortadoğu'da artan jeopolitik gerilim, özellikle petrol fiyatlarında sert yükselişe neden oldu. İran ile süregelen çatışmalar, küresel petrol arzında aksamalara yol açarken, Nisan ayında ham petrol fiyatları varil başına 95 doların üzerine çıktı. Bu durum, ABD'de benzin ve ısınma maliyetlerini doğrudan artırarak PCE endeksini yukarı çekti. Enerji Bakanlığı, stratejik petrol rezervlerinden satış yapabileceğini açıklasa da bu adımın enflasyon üzerindeki etkisi sınırlı kaldı.
Piyasalar ve Fed'in tepkisi
Veri sonrası ABD tahvil faizlerinde yükseliş görülürken, borsa endeksleri günü düşüşle kapattı. Fed Başkanı Jerome Powell, yaptığı açıklamada enflasyonun istenenden daha yavaş düştüğünü belirterek, faiz indirimi konusunda acele etmeyeceklerini vurguladı. Powell, "Enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde yüzde 2'ye doğru ilerlediğinden emin olmadan politika gevşetmeyeceğiz" dedi. Piyasalar, Fed'in faiz indirimine 2024 yılı sonundan önce gitme ihtimalini yüzde 40'a kadar düşürdü.
ABD'de enflasyonla mücadelede gelinen nokta, diğer merkez bankaları için de örnek teşkil ediyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB), enerji kaynaklı enflasyonist baskılar nedeniyle faiz indirimlerini erteleyebileceğini sinyallerini verdi. Bu durum, küresel büyüme beklentilerini yeniden şekillendirirken, gelişmekte olan ülkeler için de ek riskler barındırıyor.
Önümüzdeki aylarda enflasyon verilerinin Fed'in para politikası üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Enerji fiyatlarındaki oynaklığın sürmesi ve jeopolitik risklerin devam etmesi halinde, enflasyonun hedefe dönüşü daha uzun sürebilir. Yatırımcılar, Fed'in her toplantısını daha dikkatli takip etmek zorunda kalacak.
Sonuç olarak, ABD'de enflasyonun yapışkanlığı ve enerji kaynaklı maliyet artışları, Fed'in politika normalleşmesini geciktirecek gibi görünüyor. Bu durum, küresel piyasalarda risk algısını yüksek tutarken, yatırımcıların enflasyon verilerine odaklanmasına neden oluyor.
