EYT kapsamında 2024 yılında emekli olup aynı şirkette çalışmaya devam eden vatandaşlar, işten ayrıldıklarında emeklilik sonrası ödedikleri primleri Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) geri alıp alamayacaklarını merak ediyor. SGK mevzuatına göre, emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden sigortalılar adına ödenen primler, emekli maaşını artırmamakta ve iade edilmemektedir. Ancak, çalışan emeklilerin bu primlerle ilgili bazı hakları bulunuyor.
Emekli sonrası ödenen primler iade edilir mi?
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun ilgili kanun ve yönetmeliklerine göre, emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden sigortalılar için işveren tarafından ödenen sigorta primleri, emekli aylığında herhangi bir artış sağlamaz. Ayrıca, bu primler sigortalıya iade de edilmez. SGK, emeklilik sonrası çalışmalar için yalnızca sosyal güvenlik destek primi (SGDP) almakta ve bu primler, genel sağlık sigortası ve diğer sosyal güvenlik hizmetlerinin finansmanında kullanılmaktadır. Dolayısıyla, emekli olduktan sonra çalışan bir kişi işten ayrıldığında, bu sürede ödenen primleri geri alması mümkün değildir.
Primler emekli maaşını etkiler mi?
EYT ile emekli olanlar için emekli sonrası çalışma döneminde ödenen primler, emekli aylığının yeniden hesaplanmasına veya artırılmasına neden olmaz. 5510 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca, emekli olduktan sonra çalışmaya başlayan sigortalılar için sadece sosyal güvenlik destek primi ödenir ve bu primler aylık bağlama işlemlerinde dikkate alınmaz. Başka bir deyişle, çalışan emeklilerin maaşları, emeklilik sonrası çalışma sürelerinden etkilenmez. Ancak, 2024 yılı itibarıyla emekli maaşlarına yapılan zam oranları, genel enflasyon ve memur maaş artışlarına göre belirlenmektedir.
Çalışan emekliler nelere dikkat etmeli?
EYT düzenlemesi kapsamında emekli olup çalışmaya devam edenlerin, işverenleriyle yapacakları sözleşmelerde sosyal güvenlik destek primi kesintisine dikkat etmesi gerekiyor. Ayrıca, emekli aylığından herhangi bir kesinti yapılmaması için SGK'ya bildirimlerin doğru yapılması önem taşıyor. İşten ayrılma durumunda prim iadesi alınamayacağı için, çalışan emeklilerin bu süreçte kıdem tazminatı gibi diğer haklarını korumaları tavsiye ediliyor. SGK, bu konuda herhangi bir iade ya da maaş artışı sağlamadığı için, vatandaşların uzun vadeli planlamalarını bu gerçeğe göre yapması gerekiyor.
Uzmanlar, EYT sonrası çalışmaya devam edenlerin, emekli maaşlarını artırmak için bireysel emeklilik sistemi (BES) veya özel sigorta gibi alternatifler değerlendirebileceğini belirtiyor. Ayrıca, çalışma hayatında kalmak isteyen emeklilerin, işverenleriyle yapacakları anlaşmalarda net kurallar belirlemesi, olası hak kayıplarının önüne geçecektir. SGK'nın mevcut uygulamaları, prim iadesi veya maaş artışı gibi taleplere kapalı olduğu için, vatandaşların bu konuda yanılgıya düşmemesi önemlidir.
Sonuç olarak, EYT ile emekli olup çalışmaya devam edenlerin prim iadesi veya maaş artışı beklentisine girmemesi gerekiyor. Türkiye'de sosyal güvenlik sistemi, emeklilik sonrası çalışmaları teşvik etmekten ziyade, sigorta havuzunu güçlendirmeye odaklanmış durumda. Bu nedenle, çalışan emeklilerin mevcut durumu kabullenerek, ek gelir planlamalarını bu çerçevede yapmaları en sağlıklı yaklaşım olacaktır.
