Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyon, Kasım ayında beklentilerin üzerinde artış göstererek %4,9 ile son üç yılın en yüksek seviyesine çıktı. Avrupa İstatistik Ofisi'nin (Eurostat) açıkladığı öncü verilere göre, bir önceki ay %4,1 olan enflasyon oranı, enerji fiyatlarındaki keskin artış ve tedarik zinciri sorunlarının etkisiyle yükseldi. Bu, 2008'den bu yana görülen en yüksek enflasyon oranı olarak kayıtlara geçti.
Enerji ve Gıda Fiyatları Öne Çıkıyor
Eurostat verilerine göre, enerji fiyatları yıllık bazda %27,4 artarak enflasyondaki yükselişin ana sürücüsü oldu. Gıda, alkol ve tütün ürünleri fiyatları ise %2,2 artış gösterdi. Hizmet sektörü enflasyonu %2,7 olurken, sanayi malları fiyatları %2,1 yükseldi. Çekirdek enflasyon (enerji ve gıda hariç) %2,6 olarak gerçekleşti ve bu da fiyat baskılarının geniş bir yelpazeye yayıldığını gösteriyor.
Ülke bazında bakıldığında, en yüksek enflasyon oranı %9,1 ile Litvanya'da kaydedildi. Estonya'da %8,8, Letonya'da %7,5, Belçika'da %7,1 ve Hollanda'da %5,6 olarak ölçüldü. Euro Bölgesi'nin en büyük ekonomisi olan Almanya'da ise enflasyon %6,0 ile son 29 yılın zirvesine ulaştı. Fransa'da %3,4, İtalya'da %3,9 ve İspanya'da %5,6 seviyelerinde gerçekleşti.
ECB Baskı Altında
Enflasyondaki bu yükseliş, Avrupa Merkez Bankası (ECB) üzerindeki faiz artırımı baskısını artırıyor. ECB Başkanı Christine Lagarde, daha önce yaptığı açıklamada enflasyonun geçici olduğunu savunmuştu ancak son veriler bu görüşü zayıflatıyor. Analistler, ECB'nin varlık alım programını hızlandırarak 2022'de sonlandırabileceğini ve faiz artırımının 2023'te gelebileceğini öngörüyor. Ancak banka, pandemi sonrası toparlanmayı tehlikeye atmamak için temkinli bir yol izliyor.
ECB'nin bir sonraki toplantısı 16 Aralık'ta yapılacak. Piyasalar, bu toplantıda para politikasında bir değişiklik sinyali arıyor. Öte yandan, ECB'nin tahvil alımlarını azaltması durumunda, İtalya ve Yunanistan gibi yüksek borçlu ülkelerin borçlanma maliyetlerinin artabileceği endişesi var.
Küresel Arka Plan ve Beklentiler
Euro Bölgesi'ndeki enflasyon artışı, küresel bir eğilimin parçası. ABD'de enflasyon Ekim ayında %6,2 ile 30 yılın zirvesine çıkmıştı. İngiltere'de ise %4,2 olarak açıklandı. Pandemi sonrası talep patlaması, arz kısıtlamaları, konteyner krizleri ve işgücü eksikliği fiyatları yukarı çekiyor. Ayrıca, Rusya-Ukrayna gerilimi doğalgaz fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı; Avrupa'da doğalgaz vadeli işlemleri son bir yılda %400'den fazla arttı.
Ekonomistler, enflasyonun 2022'nin ilk çeyreğinde zirve yapıp ardından yavaşlamasını bekliyor. Ancak Omicron varyantının yeni kısıtlamalara yol açması ve tedarik sorunlarının devam etmesi durumunda risklerin yukarı yönlü olduğu belirtiliyor. Avrupa Komisyonu, 2021 için enflasyon tahminini %2,6'dan %3,5'e yükseltti. ECB'nin 2022 için enflasyon tahmini ise %1,7; ancak piyasa bu tahminin gerçekçi olmadığını düşünüyor.
Sonuç olarak, Euro Bölgesi enflasyonu son üç yılın en yüksek seviyesine ulaşarak politika yapıcıları zor bir dengeye itiyor. Bir yandan artan fiyatlar hanehalkı alım gücünü eritirken, diğer yandan erken bir faiz artırımı kırılgan toparlanmayı sekteye uğratabilir. ECB'nin Aralık toplantısı, bu dengeleme çabasının en net göstergesi olacak.
