Etiyopya'da Başbakan Abiy Ahmed liderliğindeki hükümete karşı mücadele eden yedi silahlı grup, ortak bir ittifak kurdu. İttifak, hükümeti devirmeyi ve ülkede kapsayıcı bir geçiş yönetimi tesis etmeyi amaçlıyor. Grupların temsilcileri, başkent Addis Ababa'nın kontrolü dışındaki bölgelerde bir araya gelerek ortak bir bildiri yayımladı. Bu gelişme, ülkedeki iç savaşın seyrini değiştirebilecek nitelikte.
İttifakın Bileşenleri ve Amacı
Yeni oluşturulan ittifak, farklı etnik ve siyasi gruplardan oluşuyor. Aralarında Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), Oromo Kurtuluş Ordusu (OLA) ve diğer muhalif silahlı gruplar bulunuyor. Ortak açıklamada, "Abiy Ahmed rejimini devirmek ve tüm Etiyopyalıları kapsayan demokratik bir geçiş hükümeti kurmak için güçlerimizi birleştirdik" ifadeleri kullanıldı. İttifak, askeri ve siyasi koordinasyonu sağlamak üzere ortak bir komite oluşturdu.
Uzmanlara göre, bu birleşme hükümet üzerindeki baskıyı artırabilir. Ancak ittifakın etkinliği, gruplar arasındaki tarihsel anlaşmazlıklar ve farklı öncelikler nedeniyle belirsizliğini koruyor. Özellikle TPLF ile OLA arasında geçmişte yaşanan gerilimler, işbirliğini zorlaştırabilir.
Arka Plan: Etiyopya'daki Çatışmanın Kökenleri
Etiyopya, 2020'den bu yana Tigray bölgesinde başlayan ve ülkenin diğer bölgelerine yayılan bir iç savaşla sarsılıyor. Başbakan Abiy Ahmed, 2019'da Nobel Barış Ödülü'nü almasına rağmen, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi ile yaşanan anlaşmazlık sonrası askeri operasyon başlattı. Çatışmalarda binlerce kişi hayatını kaybetti, milyonlarca kişi yerinden edildi. İnsan hakları örgütleri, her iki tarafı da savaş suçu işlemekle suçladı.
Abiy hükümeti, Tigray'daki operasyonları "terörle mücadele" olarak nitelendirirken, muhalif gruplar meşru savunma hakkını kullandıklarını savunuyor. Uluslararası toplum, ateşkes çağrıları yapsa da çatışmalar aralıklarla devam ediyor. Yeni ittifak, bu süreçte muhalefetin birleşik bir cephe oluşturma çabası olarak görülüyor.
Uluslararası Tepkiler ve Olası Sonuçlar
İttifakın kurulması, başta ABD ve Avrupa Birliği olmak üzere uluslararası aktörler tarafından dikkatle izleniyor. Batılı ülkeler, Etiyopya'da barışçıl bir çözüm için taraflar arasında diyalog çağrısını yineledi. Ancak ittifakın silahlı mücadeleyi öncelemesi, diplomatik çabaları zora sokabilir. Bölgesel güçlerden Sudan ve Eritre'nin tutumu ise belirleyici olacak. Eritre, geçmişte Tigray karşıtı operasyonlarda Etiyopya hükümetini desteklemişti.
Öte yandan, ittifakın askeri kazanımlar elde etmesi halinde başkent Addis Ababa'ya yönelik tehdit artabilir. Hükümet güçleri, son aylarda bazı bölgelerde ilerleme kaydetmiş olsa da muhalif gruplar kırsalda etkinliğini sürdürüyor. İttifak, özellikle Oromia ve Amhara bölgelerinde geniş bir tabana sahip.
Değerlendirme: Zorlu Bir Ortaklık
Yedi grubun bir araya gelmesi, Etiyopya'da muhalefetin birleşme iradesini gösterse de, ittifakın ömrü gruplar arası güven tesisine bağlı. Tarihsel olarak birbirine düşman olan yapıların ortak hedef etrafında kenetlenmesi kolay değil. Ayrıca, ittifakın meşruiyeti ve halk desteği konusunda soru işaretleri var. Etiyopya halkının büyük bir kısmı savaş yorgunu ve barış istiyor. Silahlı mücadele yerine müzakere masasına dönülmesi, kalıcı çözüm için tek yol gibi görünüyor. Ancak tarafların pozisyonları sertleştiği sürece, çatışmanın daha da derinleşmesi riski taşıyor.
