CHP Aydın Milletvekili Hüseyin Yıldız, Ordu Milletvekili Mustafa Adıgüzel, Tekirdağ Milletvekili Faik Öztrak ve Gaziantep Milletvekili Melih Meriç'in de aralarında bulunduğu bir grup milletvekili, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde eski bir kayyuma yönelik alkışlı tezahüratta bulundu. Protesto, kayyum uygulamalarının hukuki dayanağını sorgulayan ve belediyelerin seçilmiş yöneticilerinin yerine atanan kayyumların demokratik iradeyi yok saydığı gerekçesiyle gerçekleşti.
Meclis'te Yankılanan Tepkiler
CHP'li vekiller, oturum sırasında sık sık söz alarak kayyum atamalarının anayasaya aykırı olduğunu vurguladı. Özellikle Hüseyin Yıldız, yaptığı konuşmada, "Seçilmiş belediye başkanlarının yerine atanan kayyumlar, halkın iradesine ipotek koymaktadır. Bu uygulama, yerel yönetimlerin özerkliğini ve demokratik temsili zedelemektedir" dedi. Mustafa Adıgüzel ise, kayyumların siyasi amaçlarla kullanıldığını belirterek, "Bir belediye başkanı görevden alınıp yerine kayyum atanıyorsa, bu bir siyasi müdahaledir. Hukuk devletinde buna yer yoktur" ifadelerini kullandı.
Kayyum Uygulamasının Arka Planı
Kayyum uygulaması, özellikle 2016 yılından sonra artan bir şekilde gündeme geldi. Terör soruşturmaları kapsamında görevden alınan belediye başkanlarının yerine, İçişleri Bakanlığı tarafından kayyum atanması uygulaması, muhalefet partileri ve bazı hukukçular tarafından eleştiriliyor. Anayasa Mahkemesi'nin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bazı kararlarında, kayyum atamalarının hukuka aykırı olduğu yönünde tespitler bulunuyor. Bununla birlikte, hükümet yetkilileri, kayyum uygulamasının terörle mücadele kapsamında gerekli olduğunu savunuyor. CHP'li vekillerin protestosu, bu tartışmaları yeniden alevlendirdi. Meclis'teki alkışlı tezahürat, hem iktidar hem de muhalefet kanadında farklı yankılar uyandırdı. İktidar partisi milletvekilleri, protestoyu "provokatif" ve "saygısız" olarak nitelendirirken, CHP'liler ise demokratik haklarını kullandıklarını ifade etti.
Bağımsız Değerlendirme
Kayyum uygulamaları, Türkiye'de yerel demokrasi ve hukuk devleti ilkeleri açısından önemli bir tartışma konusu olmayı sürdürüyor. Muhalefetin bu konudaki hassasiyeti, seçmen tabanında da karşılık buluyor. Öte yandan, hükümetin terörle mücadele gerekçesiyle bu uygulamayı sürdürmesi, siyasi kutuplaşmayı derinleştiriyor. Kayyum atamalarının gelecekte nasıl şekilleneceği, Türkiye'nin demokratik standartları ve hukuk sisteminin sınavlarından biri olarak öne çıkıyor.
