ABD Merkez Bankası'nın (Fed) 19 yıl başkanlığını yürüten ve ekonomi dünyasının en etkili isimlerinden biri olan Alan Greenspan, Parkinson hastalığına bağlı komplikasyonlar sonucu 100 yaşında Washington'da hayatını kaybetti. Dört farklı ABD başkanı (Ronald Reagan, George H.W. Bush, Bill Clinton ve George W. Bush) döneminde görev yapan Greenspan, ekonomi literatürüne kazandırdığı 'irrasyonel coşku' kavramıyla tanınıyordu. Ailesi tarafından yapılan açıklamada, Greenspan'ın özel bir törenle toprağa verileceği belirtildi.
19 yıllık Fed başkanlığı
Alan Greenspan, 1987'den 2006'ya kadar süren Fed başkanlığı döneminde Amerikan ekonomisinin en kritik dönemeçlerine yön verdi. 1987 Kara Pazartesi borsa çöküşü, 1990'ların dot-com balonu ve 2001'deki 11 Eylül saldırıları sonrası ekonomik kriz gibi olaylarda aldığı kararlarla hafızalara kazındı. Greenspan döneminde enflasyon kontrol altında tutulurken, ekonomik büyüme desteklendi.
İrrasyonel coşku ve eleştiriler
Greenspan, 1996 yılında yaptığı bir konuşmada 'irrasyonel coşku' (irrational exuberance) ifadesini kullanarak dot-com balonuna dikkat çekmiş ve bu kavram ekonomi literatürüne girmişti. Ancak 2008 küresel finans krizi sonrası, Greenspan'ın piyasa düzenlemelerini gevşetmesi ve faizleri düşük tutması eleştirildi. Kendisi, krizin ardından 'görüşlerinin bir kısmının yanlış olduğunu' kabul etmişti.
Akademik ve siyasi kariyeri
1926'da New York'ta doğan Greenspan, Columbia Üniversitesi'nde ekonomi eğitimi aldı. 1970'lerde Başkan Gerald Ford'un ekonomi danışmanlığını yaptı. Fed başkanlığı öncesi özel sektörde ekonomik danışmanlık firması yönetti. 2006'da emekli olduktan sonra anılarını yazdı ve konferanslar verdi.
Değerlendirme
Alan Greenspan, Fed tarihinin en uzun süre görev yapan başkanı olarak, küresel ekonomi üzerinde derin izler bıraktı. Onun döneminde alınan kararlar, hem Amerikan ekonomisinin altın çağına katkı sağladı hem de sonraki krizlerin tohumlarını ekti. Greenspan'ın mirası, ekonomi politikalarında 'para babası' figürünün hem güçlü hem de zayıf yanlarını temsil ediyor.
