İstanbul'un Esenyurt ilçesine bağlı Kıraç Mahallesi'nde bulunan Kıraç Cemevi'nin, Cem Vakfı'na devredilerek 21 Ekim Çarşamba günü saat 10.00'da tahliye edilmek istenmesi, bölge sakinlerinin tepkisiyle karşılandı. Cemevi yönetimi ve mahalle halkı, kendi emekleriyle inşa ettikleri ibadet yerlerinin ellerinden alınmak istendiğini belirterek tahliye kararını protesto etti.
Protesto ve Dayanışma
Esenyurtlular, sabahın erken saatlerinden itibaren cemevi önünde toplanarak tahliye kararına karşı sessiz bir oturma eylemi başlattı. Ellerinde "Cemevimiz bizim evimizdir", "Emeğimize dokunma" yazılı pankartlar taşıyan grup, kararın iptal edilmesini istedi. Cemevi dede ve babaları, yaptıkları açıklamada, "Bu cemevi, mahallelinin imece usulüyle, kendi imkânlarıyla inşa ettiği bir mekândır. Burada yıllardır cemler yapılıyor, lokmalar paylaşılıyor. Şimdi kalkıp buranın başka bir vakfa devredilmesi ve tahliye edilmesi kabul edilemez. Biz burayı kimseye vermeyiz" ifadelerini kullandı.
Protestoya CHP Esenyurt İlçe Başkanı ve bazı belediye meclis üyeleri de destek verdi. Siyasi parti temsilcileri, cemevlerinin ibadet yeri olduğunu ve devletin tüm inanç gruplarına eşit mesafede durması gerektiğini vurguladı. Esenyurt Belediyesi'nden henüz resmi bir açıklama gelmezken, belediye yetkililerinin cemevi yönetimiyle görüşme halinde olduğu öğrenildi.
Tahliye Kararının Arka Planı
Edinilen bilgilere göre, Kıraç Cemevi'nin bulunduğu arazi, daha önce Cem Vakfı'na ait bir vakıf arazisi olarak kayıtlıydı. Ancak mahalle sakinleri, bu arazi üzerinde 1990'lı yıllardan itibaren kendi imkânlarıyla bir cemevi inşa ettiklerini ve o günden bu yana ibadetlerini burada sürdürdüklerini belirtiyor. Cem Vakfı'nın, araziyi geri almak için hukuki süreç başlattığı ve mahkeme kararıyla tahliye kararı çıkarıldığı ifade ediliyor. Cemevi yönetimi ise kararın hukuki dayanağının tartışmalı olduğunu, arazinin kendilerine ait olduğunu gösteren belgeler bulunduğunu savunuyor.
Konuya ilişkin avukatlar, cemevlerinin statüsüyle ilgili yasal boşluklara dikkat çekiyor. Türkiye'de cemevlerinin ibadet yeri olarak resmi statüsü hâlâ tartışmalı. Birçok cemevi dernek veya vakıf çatısı altında faaliyet gösteriyor ve mülkiyet sorunları sık sık gündeme geliyor. Uzmanlar, bu tür anlaşmazlıkların çözümü için yasal düzenlemeye ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Bölge Halkının Tepkisi ve Gelecek Planları
Kıraç Mahallesi sakinleri, cemevlerinin sadece bir ibadet yeri değil, aynı zamanda bir kültür ve dayanışma merkezi olduğunu vurguluyor. Mahalleli, cemevinde düzenlenen cenaze törenleri, aşure etkinlikleri ve eğitim programlarıyla toplumsal bağlarını güçlendirdiklerini dile getiriyor. Tahliye kararının ardından cemevi yönetimi, hukuki mücadeleyi sürdüreceklerini ve konuyu kamuoyu gündemine taşıyacaklarını açıkladı. Ayrıca, imza kampanyası başlatarak daha geniş kitlelerin desteğini almayı hedefliyorlar.
Protesto sırasında zaman zaman gerginlik yaşandı. Cemevine gelen bazı görevliler, tahliye işlemini gerçekleştirmek istedi ancak kalabalığın tepkisi üzerine geri çekildi. Olay yerine çok sayıda polis ekibi sevk edildi. Polis, kalabalığa dağılmaları yönünde uyarıda bulunurken, herhangi bir gözaltı yaşanmadı. Cemevi avukatları, tahliye kararının durdurulması için mahkemeye başvurduklarını ve yeni bir duruşma tarihi beklediklerini belirtti.
Esenyurt Kaymakamlığı'ndan yapılan açıklamada, olayın yargıya intikal ettiği ve sürecin hukuk çerçevesinde yürütüleceği ifade edildi. Açıklamada, "Tahliye kararı mahkeme tarafından verilmiştir. Ancak tarafların itiraz hakkı saklıdır. İdare olarak biz, sosyal barışı ve kamu düzenini korumakla yükümlüyüz" denildi.
Alevi dernekleri ve federasyonları da konuya ilişkin açıklama yaparak, cemevlerine yönelik müdahalelerin inanç özgürlüğüne aykırı olduğunu savundu. Alevi Bektaşi Federasyonu, tüm cemevlerinin ibadet yeri olarak tanınması ve mülkiyet sorunlarının çözülmesi için çağrıda bulundu.
Sonuç ve Değerlendirme
Kıraç Cemevi'nde yaşanan tahliye gerginliği, Türkiye'de cemevlerinin hukuki statüsü ve mülkiyet hakları konusundaki belirsizliği bir kez daha gözler önüne seriyor. Bölge halkının kararlı duruşu, konunun sadece bir mülkiyet anlaşmazlığı değil, aynı zamanda inanç özgürlüğü ve toplumsal barış meselesi olduğunu ortaya koyuyor. Yerel yönetimler, merkezi hükümet ve ilgili vakıflar arasında diyalog kurulması, sorunun çözümü için kritik önem taşıyor. Önümüzdeki günlerde mahkeme süreci ve olası siyasi gelişmeler, cemevinin geleceğini belirleyecek. Esenyurtlular ise "Bu cemevi bizim emeğimizdir, kimseye vermeyeceğiz" diyerek mücadelelerini sürdüreceklerini ifade ediyor.
