Türkiye ile Azerbaycan arasında son günlerde yaşanan başörtüsü tartışmalarının gölgesinde düzenlenen Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) Zirvesi'nde kritik bir diplomatik görüşme gerçekleşti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılmadığı zirvede Türkiye'yi temsilen Bakü'de bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından kabul edildi. Görüşme, iki ülke arasında son dönemde yaşanan ve kamuoyuna yansıyan gerilimin ardından ilk üst düzey temas olması açısından dikkatle izlendi.
Fidan'dan Aliyev'e Ziyaret: Diplomatik Temaslar Yeniden Başladı
Edinilen bilgilere göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, CICA Zirvesi kapsamında Bakü'de bulunduğu sırada Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya geldi. Görüşmenin içeriğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı; ancak diplomatik kaynaklar, toplantının iki ülke arasındaki mevcut anlaşmazlıkların giderilmesi ve ikili ilişkilerin geleceği açısından önemli bir adım olduğunu belirtiyor. Zirveye Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katılmaması, Türkiye'nin zirvedeki temsil düzeyini düşürürken, Fidan'ın Aliyev tarafından kabul edilmesi, diplomatik kanalların açık tutulduğu şeklinde yorumlandı.
Son haftalarda Türkiye ile Azerbaycan arasında, özellikle başörtüsü meselesi üzerinden yürüyen tartışmalar iki müttefik ülke arasında beklenmedik bir gerilime yol açmıştı. Karabağ zaferinin ardından ilişkilerin en üst düzeyde olduğu bir dönemde ortaya çıkan bu tartışma, Ankara ve Bakü arasında hassas bir süreci başlatmıştı. Fidan-Aliyev görüşmesi, bu süreçte ilk yüz yüze temas olma özelliği taşıyor.
Başörtüsü Tartışması ve CICA Zirvesi'nin Perde Arkası
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki gerilimin odağında, Azerbaycan'da eğitim gören Türk öğrencilerin başörtüsü konusunda yaşadığı iddia edilen sorunlar yer alıyordu. Konu, Türk kamuoyunda geniş yankı bulmuş ve iki ülke arasında diplomatik kriz endişesi doğurmuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın zirveye katılmaması, bu gerilimin bir sonucu olarak değerlendirilirken, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Bakü'ye giderek Aliyev ile görüşmesi, Türkiye'nin sorunun çözümü için diyalog kanallarını açık tutma iradesini gösteriyor.
CICA Zirvesi, Asya kıtasındaki ülkeler arasında işbirliğini geliştirmeyi amaçlayan ve geniş katılımlı bir platform olma özelliği taşıyor. Zirveye birçok ülkenin devlet başkanı düzeyinde katılım sağladığı biliniyor. Türkiye'nin zirvede Dışişleri Bakanı düzeyinde temsil edilmesi, son dönemdeki diplomatik yoğunluk ve iç siyasi gündemle de ilişkilendirilebilir. Ancak Erdoğan'ın yokluğu, özellikle Azerbaycan ile yaşanan gerilim bağlamında ayrıca sorgulandı.
Diplomatik çevreler, Fidan'ın Aliyev tarafından kabul edilmesinin, iki ülke arasında bir buz erimesi sinyali olarak okunabileceğini belirtiyor. Görüşmenin, önümüzdeki günlerde yapılması planlanan üst düzey ziyaretlerin önünü açabileceği ifade ediliyor. Ayrıca, iki ülkenin bölgesel meselelerdeki işbirliğinin devamı açısından da bu temasın kritik olduğu vurgulanıyor.
Türkiye-Azerbaycan İlişkilerinde Yeni Denge Arayışı
Türkiye ve Azerbaycan, son yıllarda imzalanan Şuşa Beyannamesi ile müttefiklik ilişkilerini pekiştirmiş, enerji, savunma ve ticaret alanlarında işbirliğini derinleştirmişti. Karabağ'ın kurtarılmasının ardından bölgede yeni bir denge kurulurken, iki ülke arasındaki bağlar da stratejik bir nitelik kazanmıştı. Ancak başörtüsü tartışması, zaman zaman inişli çıkışlı seyreden ilişkilerde yeni bir sınav olarak ortaya çıktı. Bu tür hassas konuların, iki toplumun ortak kültürel ve dini değerleri göz önüne alındığında dikkatli bir diplomasiyle ele alınması gerekiyor.
Uzmanlar, görüşmenin resmi açıklamalardan ziyade sembolik değerine dikkat çekiyor. Aliyev'in Fidan'ı kabul etmesi, Azerbaycan'ın Türkiye ile olan stratejik ortaklığa verdiği önemi gösterirken, Fidan'ın ziyareti de Türkiye'nin diyalogdan yana olduğunu teyit ediyor. İki ülke arasındaki sorunların çözümü için önümüzdeki günlerde karşılıklı ziyaretlerin sürebileceği belirtiliyor.
Öte yandan, CICA Zirvesi'nde Türkiye'nin temsil düzeyinin düşük kalması, muhalefet çevrelerinde eleştiri konusu olabilir. Ancak hükümet kanadından henüz bu yönde bir açıklama gelmedi. Zirve kapsamında Fidan'ın diğer ülke temsilcileriyle de ikili görüşmeler yapması bekleniyordu.
Sonuç olarak, Erdoğan'ın katılmadığı zirvede Fidan'ın Aliyev tarafından kabul edilmesi, iki ülke arasındaki gerilimin yönetilmesi adına atılmış bir adım olarak görülüyor. Türkiye-Azerbaycan ilişkileri, bölgesel ve küresel gelişmeler ışığında hassas bir dengede ilerlemeye devam ediyor. Kamuoyunun merakla beklediği resmi açıklamalar ise önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
