Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi'nin ardından yurda döndü. Dönüş yolculuğunda uçakta gazetecilerin sorularını yanıtlayan Erdoğan, gündeme ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Özellikle Yunanistan ile yaşanan gerilime dikkat çeken Cumhurbaşkanı, Yunan yönetimine açık bir mesaj gönderdi: "Yunanistan, girdiği bu yanlış yoldan dönmeli." Erdoğan'ın bu sözleri, iki ülke arasındaki ilişkilerin geldiği noktayı gözler önüne sererken, bölgedeki tansiyonun da ne kadar yüksek olduğunu ortaya koydu.
Erdoğan'ın Yunanistan Mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, uçakta yaptığı açıklamada Yunanistan'ın son dönemde izlediği politikaların kabul edilemez olduğunu vurguladı. Erdoğan, "Yunanistan, uluslararası hukuku hiçe sayarak, Ege Denizi'nde ve Doğu Akdeniz'de provokatif adımlar atmaya devam ediyor. Bu tutum, bölgedeki barış ve istikrarı ciddi şekilde tehdit ediyor" dedi. Türkiye'nin her zaman diyalogdan yana olduğunu ancak karşılıklı saygı ve egemenlik haklarına riayet edilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, şunları kaydetti: "Biz kimsenin toprağında gözümüz yok. Ancak kendi haklarımızı da kimseye çiğnetmeyiz. Yunanistan, girdiği bu yanlış yoldan dönmeli ve akılcı bir tutum sergilemelidir."
Erdoğan'ın bu sözleri, Yunanistan'ın son dönemde özellikle Ege adalarını silahlandırması ve Doğu Akdeniz'de tek taraflı ilan ettiği sözde kıta sahanlığına yönelik faaliyetlerine bir yanıt niteliği taşıyor. Türkiye, defalarca Yunanistan'ın bu tutumunun uluslararası hukuka aykırı olduğunu dile getirmiş ve konuyu Birleşmiş Milletler'e taşımıştı. Cumhurbaşkanı'nın bu açıklamaları, Ankara'nın konuya ilişkin tavrının ne kadar net olduğunu bir kez daha gösteriyor.
Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi Değerlendirmesi
Erdoğan, Bişkek'teki ŞİÖ Zirvesi'ne ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Zirvenin oldukça verimli geçtiğini belirten Cumhurbaşkanı, özellikle üye ve gözlemci ülke liderleriyle ikili görüşmeler yaptığını aktardı. Erdoğan, "ŞİÖ, Asya kıtasının geleceğinde önemli bir rol oynayacak bir platform. Türkiye olarak bu oluşumla ilişkilerimizi geliştirmeye devam edeceğiz" ifadelerini kullandı. Zirvede, ticaretten enerjiye, güvenlikten kültürel iş birliğine kadar pek çok konunun ele alındığını belirten Erdoğan, önümüzdeki dönemde bu iş birliğinin daha da artacağını söyledi.
Zirvenin ana gündem maddelerinden biri de küresel ekonomik kriz oldu. Erdoğan, dünya genelinde artan enflasyon ve enerji fiyatlarına karşı ŞİÖ ülkeleri olarak ortak çözümler üretilmesi gerektiğini kaydetti. Türkiye'nin, enerji arz güvenliği konusunda bölgesel bir merkez olma hedefini vurgulayan Erdoğan, bu konuda uluslararası iş birliklerine önem verdiklerini dile getirdi.
Gündemdeki Diğer Başlıklar
Cumhurbaşkanı Erdoğan, gazetecilerin soruları üzerine iç ve dış gündeme ilişkin de önemli açıklamalarda bulundu. Terörle mücadeleye kararlılıkla devam edeceklerini vurgulayan Erdoğan, "Ülkemizin huzuru ve güvenliği için sınır içinde ve sınır ötesinde ne gerekiyorsa yapacağız" dedi. Ayrıca ekonominin temel göstergelerinde olumlu bir tablo çizen Erdoğan, yatırım ortamının iyileştirilmesi için atılan adımların devam edeceğini ifade etti.
Öte yandan Erdoğan, Türkiye'nin bölgesel ve küresel meselelerde artan rolüne de işaret ederek, "Türkiye, artık sözü dinlenen, güvenilir ve etkin bir ülke konumundadır. Bu konumumuzu daha da güçlendirmek için çalışıyoruz" diye konuştu. Cumhurbaşkanı, Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere uluslararası krizlerin çözümünde Türkiye'nin arabuluculuk rolüne de değindi ve taraflar arasında diyaloğun sürdürülmesi için çaba göstermeye devam edeceklerini belirtti.
Yunanistan ile İlişkilerde Yeni Dönem
Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunların kökeni, Ege Denizi'ndeki kıta sahanlığı ve hava sahası ihlallerine, Doğu Akdeniz'deki hidrokarbon kaynaklarının paylaşımına ve adaların silahlandırılmasına kadar uzanıyor. İki NATO müttefiki ülke, son yıllarda zaman zaman karşı karşıya gelirken, diplomasi kanallarının açık tutulması gerektiği her iki tarafça da sık sık dile getiriliyor. Ancak Yunanistan'ın son dönemdeki tek taraflı adımları, Ankara'nın tepkisini çekiyor.
Erdoğan'ın "yanlış yoldan dönün" mesajı, aslında Yunanistan'a bir anlamda son bir çağrı niteliği taşıyor. Uzmanlar, Türkiye'nin bu tür açıklamalarla karşı tarafa gözdağı vermekten ziyade, uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarını hatırlatmak ve müzakere masasına dönülmesini sağlamak istediğini belirtiyor. Nitekim Türk yetkililer, her platformda diyalogdan yana olduklarını vurguluyor. Ancak diyaloğun ancak eşit şartlarda ve karşılıklı saygı çerçevesinde yürütülebileceğinin de altını çiziyorlar.
Bölgedeki gelişmeler, aynı zamanda ABD ve Avrupa Birliği'nin dikkatini de çekiyor. İki müttefik ülkenin yaşadığı sorunların NATO'nun güney kanadını zayıflattığına yönelik endişeler sürerken, uluslararası toplum da taraflara itidal çağrısı yapıyor. Bu bağlamda, taraflar arasındaki gelecekteki diyalog sürecinin ne yönde ilerleyeceği, hem bölgesel istikrar hem de küresel güvenlik açısından yakından takip edilecek.
