Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan "2027-2029 Dönemi Bütçe Çağrısı" ve ekteki "2027-2029 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi", 24 Şubat 2025 tarihli Resmî Gazete'de yer aldı. Karar, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerin üç yıllık bütçe hazırlık çalışmalarını başlatıyor. Bütçe çağrısı, kamu mali yönetiminde orta vadeli program hedefleri doğrultusunda 2027-2029 dönemine ilişkin gelir ve gider tahminlerinin şekillendirileceği sürecin ilk adımı olarak öne çıkıyor.
Bütçe çağrısının kapsamı ve yasal dayanağı
Resmî Gazete'de yayımlanan metne göre bütçe çağrısı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca hazırlandı. Çağrıda, kamu idarelerinin bütçe tekliflerini hazırlarken uyması gereken ilkeler, kullanılacak formlar ve teslim takvimi ayrıntılı biçimde belirtiliyor. Bütçe Hazırlama Rehberi ise gider ve gelir tahminlerinin nasıl yapılacağına dair teknik açıklamalar içeriyor. Rehberde, performans esaslı bütçeleme anlayışı çerçevesinde program sorumlularının hazırlayacağı performans bilgilerinin önemine vurgu yapılıyor. Ayrıca, bütçe tekliflerinin stratejik planlarla uyumlu olması gerektiği hatırlatılıyor.
Kamu idarelerine yönelik talimatlar
Çağrı yazısında, merkezi yönetim kapsamındaki idarelerin yanı sıra düzenleyici ve denetleyici kurumlar, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerin de bütçe hazırlık sürecine dahil olduğu belirtiliyor. İdarelerin, 2027-2029 dönemi bütçe tekliflerini hazırlarken Orta Vadeli Program'da (OVP) yer alan makroekonomik hedefler ve öncelikli politika alanlarını dikkate almaları isteniyor. Özellikle enflasyonla mücadele, deprem bölgesinin yeniden inşası, sosyal yardımlar ve yeşil dönüşüm gibi başlıkların bütçe öncelikleri arasında yer alacağı öngörülüyor. Bütçe tekliflerinin, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'ne belirlenen takvim içinde sunulması gerekiyor.
Takvim ve süreç
Bütçe çağrısında, kamu idarelerinin bütçe tekliflerini en geç 15 Nisan 2025 tarihine kadar ilgili kurumlara iletmeleri öngörülüyor. Ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yapılacak değerlendirmeler sonucunda taslak bütçe hazırlanacak. Taslak, 2026 yılı Ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulacak ve Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülecek. Nihai bütçe kanununun 2026 yılı sonuna kadar kabul edilmesi hedefleniyor.
Ekonomik bağlam ve beklentiler
2027-2029 dönemi, Türkiye ekonomisinin orta vadeli program hedefleri açısından kritik bir periyot olarak değerlendiriliyor. Bu dönemde, 2023 yılında yaşanan deprem felaketinin yaralarının sarılması, enflasyonun tek haneli seviyelere indirilmesi ve cari açığın kontrol altına alınması gibi hedefler öne çıkıyor. Aynı zamanda, yeşil mutabakat ve dijital dönüşüm gibi alanlarda yapılacak yatırımların bütçeden pay alması bekleniyor. Bütçe çağrısı, bu hedeflere ulaşmak için kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını amaçlıyor.
Öte yandan, ekonomistler, 2027-2029 dönemi bütçesinin şekillenmesinde küresel ekonomik koşulların ve jeopolitik risklerin de belirleyici olacağını ifade ediyor. Türkiye'nin ihracat performansı, enerji fiyatları ve dış finansman imkanları bütçe gelirlerini doğrudan etkileyecek faktörler arasında. Ayrıca, vergi reformu ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele gibi yapısal konuların bütçe hazırlık sürecinde ele alınması bekleniyor.
Değerlendirme
Bütçe çağrısının Resmî Gazete'de yayımlanması, kamu mali yönetiminde şeffaflık ve öngörülebilirlik açısından önemli bir adım. Üç yıllık bir perspektifle hazırlanan bütçe, kamu idarelerine stratejik planlama imkanı sunarken, aynı zamanda mali disiplinin korunmasına katkı sağlayacak. Ancak, bütçe hazırlık sürecinin başarısı, idarelerin belirlenen takvime uyumu ve Orta Vadeli Program hedefleriyle tutarlılığına bağlı. Önümüzdeki dönemde, bütçe tekliflerinin nasıl şekilleneceği ve nihai bütçenin hangi öncelikleri yansıtacağı, ekonomik istikrar açısından yakından izlenecek.
