Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, engelli ve eski hükümlü vatandaşların geliştirdiği projelere yönelik mali destek programı kapsamında, 2025 yılının temmuz ve ağustos aylarında toplam 308 proje için 161,5 milyon lira kaynak ayrıldığını duyurdu. Bakan Işıkhan, bu desteklerin, dezavantajlı grupların istihdamını artırmayı ve girişimcilik kapasitelerini güçlendirmeyi hedeflediğini vurguladı.
Proje bazlı destekleme modeli
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bağlı Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Kesilen İdari Para Cezaları fonundan sağlanan bu kaynaklar, engelli bireylerin ve eski hükümlülerin topluma kazandırılması ve ekonomik bağımsızlıklarının sağlanması amacıyla kullanılıyor. Bakan Işıkhan, yazılı açıklamasında, 'Engelli vatandaşlarımızın ve eski hükümlü vatandaşlarımızın yanında oluyoruz. Bu yılın temmuz ve ağustos aylarında 308 proje için toplam 161,5 milyon lira tahsis ettik' ifadelerine yer verdi.
Desteklenen projeler arasında; engelli bireyler için mesleki eğitim kursları, iş koçluğu hizmetleri, engelli dostu üretim atölyeleri ve eski hükümlülerin yeniden iş hayatına kazandırılmasına yönelik girişimcilik programları yer alıyor. Proje başına verilen destek miktarı, projenin kapsamına ve hedef kitlesine göre değişiklik gösterirken, sivil toplum kuruluşları, belediyeler ve özel sektör işletmeleri bu fondan yararlanabiliyor.
Hedef: İstihdam ve sosyal uyum
Türkiye'de engelli vatandaşların iş gücüne katılımını artırmaya yönelik kamu politikaları, son yıllarda önemli bir ivme kazandı. 2024 verilerine göre Türkiye'de yaklaşık 2,5 milyon engelli birey bulunurken, bunların yalnızca %22'sinin istihdam edildiği tahmin ediliyor. Eski hükümlüler için ise oran çok daha düşük; bu bireylerin iş bulma sürecinde damgalanma ve nitelik eksikliği gibi engellerle karşılaştığı biliniyor.
Bakanlık, mevcut destek programının yanı sıra 2025 yılında engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu kapsamında işverenlere sağlanan teşvikleri de artırdı. Örneğin, engelli birey çalıştıran özel sektör işverenlerine, sigorta prim işveren hissesi desteği sağlanırken, eski hükümlülerin çalıştırıldığı işyerlerinde de benzer uygulamalar hayata geçirildi.
Projelerin etkisi
Fon kapsamında desteklenen projeler, yalnızca istihdam yaratmakla kalmayıp aynı zamanda sosyal uyumu da güçlendiriyor. Engelli bireylerin mesleki beceriler kazanarak üretken bireyler haline gelmesi, toplumsal algıların olumlu yönde değişmesine katkı sağlıyor. Benzer şekilde, eski hükümlülerin iş hayatına kazandırılması, suç oranlarının düşmesi ve topluma yeniden entegrasyon açısından kritik bir önem taşıyor. Uzmanlar, bu tür desteklerin sürdürülebilir olması ve izleme değerlendirme mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Bakanlık yetkilileri, yılın geri kalan aylarında da benzer destekler için yeni proje çağrılarına çıkılacağını ve başvuruların internet üzerinden alınacağını duyurdu. Engelli ve eski hükümlü dernekleri ile kalkınma ajanslarının bilgilendirildiği programın, yıllık toplam bütçesinin ise 500 milyon liranın üzerinde olması bekleniyor.
Değerlendirme
Bu mali destekler, sosyal devlet anlayışının bir gereği olarak dezavantajlı gruplara umut olurken, asıl önemli olan bu kaynakların etkin kullanımı. Desteklenen projelerin sürdürülebilirliği ve istihdama dönüşümü, yapılan harcamaların karşılığını alabilmek açısından belirleyici olacak. Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) verileri, açılan iş imkanlarının büyük bölümünün geçici nitelikte olduğunu gösteriyor. Kalıcı istihdam için projelerin girişimcilik odaklı ve pazar ihtiyaçlarına duyarlı kurgulanması gerekiyor. Ayrıca, engelli ve eski hükümlülerin istihdamına yönelik toplumsal farkındalıkla birlikte işverenlerin ön yargılarının kırılması, sürecin başarısını artıracaktır.
