Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, 2017'de başlatılan Sıfır Atık Hareketi'nin 9. yıl dönümünü sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla kutladı. Erdoğan, 30 Mart'ın 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' ilan edilmesi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Danışma Kurulu'nun kurulmasıyla Türkiye'nin tecrübesinin farklı coğrafyalara taşındığını vurguladı.
BM Çatısı Altında Küresel Bir Çevre Diplomasisi
Emine Erdoğan, paylaşımında şu ifadelere yer verdi: "30 Mart'ın 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' ilanı ve başkanlığını yürüttüğüm BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Danışma Kurulu'nun kurulmasıyla ülkemizin tecrübesi farklı coğrafyalara taşındı." Bu açıklama, Türkiye'nin çevre alanındaki uluslararası liderliğini pekiştirdiği şeklinde yorumlandı.
Sıfır Atık Hareketi, 2017 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda başlatıldı. O günden bu yana atık yönetimi, geri dönüşüm ve kaynak verimliliği konularında farkındalık oluşturmayı amaçlayan proje, kısa sürede ulusal bir seferberliğe dönüştü. 2019'da BM Genel Kurulu, Türkiye'nin önerisiyle 30 Mart'ı 'Uluslararası Sıfır Atık Günü' ilan etti. 2022'de ise BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Danışma Kurulu oluşturuldu ve başkanlığına Emine Erdoğan seçildi.
Türkiye'nin Sıfır Atık Karnesi
Hareketin 9. yılında ortaya çıkan tablo, projenin somut başarılarını gözler önüne seriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, 2017'den bu yana toplamda 30 milyon tonun üzerinde atık geri dönüştürüldü. Bu sayede 2,5 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlandı, 650 milyon ton su tasarrufu elde edildi ve 3,5 milyon ton sera gazı salımı önlendi. Ayrıca geri dönüşüm sektöründe 100 binin üzerinde istihdam oluşturuldu.
Sıfır Atık Projesi kapsamında kamu kurumları, okullar, hastaneler, alışveriş merkezleri ve sanayi tesisleri gibi birçok noktada atık ayrıştırma sistemleri kuruldu. 2023 itibarıyla Türkiye genelinde 80 binden fazla kurum ve kuruluş Sıfır Atık Yönetim Sistemi'ne dahil oldu. Projenin hedefi, 2025 yılına kadar geri dönüşüm oranını %35'ten %60'a çıkarmak.
Uluslararası Alanda Yankı Uyandıran Adımlar
Emine Erdoğan'ın BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Danışma Kurulu Başkanlığı görevi, Türkiye'nin çevre diplomasisinde etkin bir aktör haline gelmesini sağladı. Kurul, küresel atık yönetimi politikalarına yön veriyor ve gelişmekte olan ülkelere yol haritası sunuyor. Erdoğan, çeşitli uluslararası zirvelerde yaptığı konuşmalarda sıfır atık felsefesinin sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal bir dönüşüm olduğunu vurguladı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Sıfır Atık Hareketi'ni 'dünyaya ilham veren bir girişim' olarak nitelendirmişti. 2023'te düzenlenen ilk Uluslararası Sıfır Atık Günü etkinliklerine 100'den fazla ülke katıldı. Türkiye, bu alandaki tecrübesini Afrika, Asya ve Latin Amerika ülkeleriyle paylaşarak kapasite geliştirme programları yürütüyor.
Yeni Hedefler ve Gelecek Vizyonu
Emine Erdoğan, 9. yıl mesajında geleceğe dönük hedeflere de işaret etti. Sıfır atık bilincinin genç nesillere aşılanması, yeşil teknolojilere yatırım yapılması ve döngüsel ekonomi modelinin yaygınlaştırılması öncelikli alanlar arasında. Erdoğan, "Doğayla uyumlu bir yaşamı merkeze alan bu hareketin, sadece bugünün değil yarının dünyasını da şekillendireceğine inanıyorum" dedi.
Uzmanlar, Sıfır Atık Hareketi'nin Türkiye'nin uluslararası imajına katkı sağladığını ve çevre diplomasisinde yumuşak güç unsuru olarak öne çıktığını belirtiyor. Hareketin 9. yılında ulaştığı nokta, yerel bir çevre projesinin nasıl küresel bir markaya dönüşebileceğinin çarpıcı bir örneği olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki dönemde atık yönetimiyle ilgili uluslararası anlaşmalarda Türkiye'nin rolünün daha da artması bekleniyor.
