Emekli maaşlarına ek zam ve seyyanen artış yapılıp yapılmayacağı, milyonlarca SSK, Bağ-Kur ve memur emeklisinin gündeminde. Hükümetin 2026 yılı için ek zam formülü üzerinde çalışıp çalışmadığı, Anayasa Mahkemesi'nin seyyanen zam düzenlemesine ilişkin vereceği karar ve enflasyon verileri, emekli maaşlarının geleceğini belirleyecek. Emekliler, seyyanen zam beklentisiyle yeni yılda maaşlarına yapılacak olası iyileştirmeleri takip ediyor.
Ek Zam ve Seyyanen Artış Talebi
Türkiye'de yaklaşık 16 milyon emekli bulunuyor. SSK ve Bağ-Kur emeklileri, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında enflasyon oranında zam alırken, memur emeklileri ise toplu sözleşme zamlarına ek olarak enflasyon farkı alıyor. Ancak son yıllarda artan enflasyon karşısında emekli maaşlarının erimesi, ek zam ve seyyanen zam taleplerini güçlendirdi. Özellikle en düşük emekli aylığı alanlar, seyyanen zam ile taban aylığın yükseltilmesini istiyor.
Seyyanen zam, tüm emeklilere eşit miktarda yapılan artış anlamına geliyor. Bu yöntem, düşük maaşlı emeklilerin alım gücünü artırmayı hedefliyor. Hükümet, 2023 yılında memur ve memur emeklilerine 8.077 TL seyyanen zam yapmıştı. Ancak SSK ve Bağ-Kur emeklileri bu düzenlemenin dışında kalmıştı. Bu durum, emekliler arasında eşitsizlik yarattığı gerekçesiyle eleştirilmişti.
Anayasa Mahkemesi Süreci ve Yasal Düzenlemeler
Seyyanen zam konusundaki en önemli gelişme, Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) vereceği karar. 2023'te çıkarılan 7456 sayılı Kanun ile memur ve memur emeklilerine seyyanen zam yapılırken, SSK ve Bağ-Kur emeklilerine bu artış verilmemişti. CHP, bu düzenlemenin iptali için AYM'ye başvurdu. AYM, henüz nihai kararını açıklamadı. Eğer AYM, düzenlemeyi iptal ederse, seyyanen zam tüm emeklilere yansıtılabilir. Bu durumda hükümetin yeni bir yasal düzenleme yapması gerekebilir.
Öte yandan, hükümetin 2026 yılı için ek zam planı olup olmadığı belirsizliğini koruyor. Ekonomi yönetimi, enflasyonla mücadele kapsamında sıkı para politikası izlerken, emekli maaşlarına yapılacak ilave artışların bütçe disiplinini bozabileceği endişesi taşınıyor. Ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçmişte yaptığı açıklamalarda emeklileri enflasyona ezdirmeyeceklerini söylemişti. Bu söylem, ek zam beklentisini canlı tutuyor.
Enflasyon Verileri ve Zam Oranları
Emekli maaş zamları, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı enflasyon verilerine göre belirleniyor. 2025 yılı enflasyon hedefi %20 civarında. SSK ve Bağ-Kur emeklileri, 2025'in ikinci yarısında gerçekleşen enflasyon oranında Ocak 2026'da zam alacak. Memur emeklileri ise toplu sözleşme gereği %11,5 zam ve enflasyon farkı alacak. Ancak bu oranların, emeklilerin beklentilerini karşılamayacağı düşünülüyor. Bu nedenle ek zam ve seyyanen zam tartışmaları sürüyor.
Emekli maaşlarına ek zam yapılıp yapılmayacağı, önümüzdeki günlerde netlik kazanacak. Hükümetin, AYM kararını bekleyip beklemediği veya yeni bir düzenleme hazırlığında olup olmadığı bilinmiyor. Emekliler, seyyanen zam ile en düşük emekli aylığının yükseltilmesini ve tüm emeklilere eşit artış yapılmasını talep ediyor.
Bağlam ve Değerlendirme
Türkiye'de emekli maaşları, son yıllarda yüksek enflasyon nedeniyle ciddi alım gücü kaybı yaşadı. 2022'de %64,27 olan enflasyon, 2023'te %64,77, 2024'te ise %58,51 olarak gerçekleşti. Bu dönemde emekli maaşlarına yapılan zamlar, enflasyonun altında kaldı. Özellikle düşük maaşlı emekliler, geçim sıkıntısıyla karşı karşıya. Hükümet, 2023'te en düşük emekli aylığını 7.500 TL'ye, 2024'te 10.000 TL'ye, 2025'te ise 12.500 TL'ye yükseltti. Ancak bu artışlar, yoksulluk sınırının altında kaldı.
Emekliye ek zam ve seyyanen zam, sadece ekonomik bir talep değil, aynı zamanda sosyal adalet meselesi. SSK ve Bağ-Kur emeklileri, memur emeklileriyle aralarındaki maaş farkının kapanmasını istiyor. AYM'nin vereceği karar, bu eşitsizliği giderebilir. Ancak kararın ne zaman çıkacağı belirsiz. Hükümetin, 2026 yılı bütçesinde emekliye ek zam için kaynak ayırıp ayırmadığı da merak konusu. Ekonomik koşullar göz önüne alındığında, seyyanen zam yapılması zor görünüyor. Ancak siyasi baskılar ve seçim takvimi, hükümeti adım atmaya zorlayabilir.
Sonuç olarak, emekliye ek zam ve seyyanen zam beklentisi, Anayasa Mahkemesi kararı ve hükümetin politikalarına bağlı. Emekliler, haklarını almak için mücadele ediyor. Kamuoyu, konunun takipçisi olmaya devam edecek.
