Pasifik Okyanusu'nda gözlemlenen sıra dışı atmosferik ve okyanusografik hareketlilik, dünya genelinde hava koşullarını etkilemeye devam ediyor. Meteoroloji uzmanları, El Nino'nun Türkiye üzerinde iki ayrı risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Önümüzdeki sonbahar aylarında bazı bölgelerde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkabileceği, bazı bölgelerde ise yağış rejiminin bozulabileceği belirtiliyor. Bu hafta yurt genelinde ise mevsim normalleri civarında seyreden sıcaklıkların, hafta sonuna doğru kuzeybatı kesimlerde azalacağı tahmin ediliyor.
El Nino'nun Türkiye'ye olası etkileri
El Nino, Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral bölgesinde deniz suyu sıcaklıklarının ortalamaların üzerine çıkmasıyla oluşan bir iklim olayı. Bu değişim, küresel ölçekte rüzgar, yağış ve sıcaklık düzenlerini etkiliyor. Türkiye, El Nino'nun doğrudan etki alanında olmasa da, atmosferik dalgalanmalar aracılığıyla dolaylı sonuçlar yaşayabiliyor. Uzmanlar, bu yılki El Nino'nun özellikle sonbahar ve kış aylarında Türkiye'de iki farklı riski beraberinde getirebileceğini vurguluyor: Bunlardan ilki, batı ve güney bölgelerde sıcaklık artışı ve kuraklık; ikincisi ise kuzey ve doğu bölgelerde ani ve şiddetli yağışlar.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre, son yıllarda Türkiye'de mevsim geçişlerinde yaşanan ani hava değişimleri, El Nino ve La Nina döngüleriyle ilişkilendiriliyor. Bu yıl Pasifik'te gözlenen ısınma eğilimi, sonbahar yağışlarının özellikle Marmara ve Ege kıyılarında azalabileceğine işaret ediyor. İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da ise yağışların yer yer etkili olacağı, ancak düzensiz dağılım göstereceği öngörülüyor.
Sonbahar uyarısı: İki farklı risk
Uzmanlar, El Nino'nun etkisiyle Türkiye'nin sonbaharda iki farklı riskle karşılaşabileceğini belirtiyor. İlk risk, sıcaklık artışı ve buna bağlı olarak su kaynaklarının azalması. Özellikle tarımsal üretimde verim kaybı ve orman yangını riskinde artış bekleniyor. İkinci risk ise beklenmedik yağışlar ve fırtınalar. Kuzey bölgelerde ani sel ve su baskınları görülebileceği, deniz suyu sıcaklıklarının yüksek seyretmesi nedeniyle denizlerde fırtına ve hortum olaylarının artabileceği ifade ediliyor.
İstanbul Teknik Üniversitesi'nden iklim bilimciler, El Nino'nun etkilerinin bölgesel olarak farklılık göstereceğini, bu nedenle tek bir senaryodan söz etmenin doğru olmadığını vurguluyor. Ancak genel eğilim, sonbaharın ortasından itibaren hava sıcaklıklarının batıda mevsim normallerinin 2-3 derece üzerinde seyredebileceği yönünde. Doğuda ise yağışların mevsim normallerinin üzerinde olabileceği tahmin ediliyor.
Bu hafta hava durumu
Meteoroloji'nin son değerlendirmelerine göre, bu hafta yurt genelinde parçalı ve az bulutlu bir hava bekleniyor. Marmara, Ege ve Akdeniz kıyılarında sıcaklıklar mevsim normallerinin 1-2 derece üzerinde seyredecek. İç Anadolu ve Karadeniz'de ise yer yer sağanak yağışlar görülebilir. Hafta sonuna doğru kuzeybatı kesimlerde serin ve yağışlı bir havanın etkili olması bekleniyor. Rüzgarın genellikle kuzeyli yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette esmesi öngörülüyor.
Uzmanlar, özellikle sonbahar aylarında ani hava değişimlerine karşı vatandaşların dikkatli olması gerektiğini hatırlatıyor. Tarım sektörü temsilcileri ise El Nino'nun olası etkilerine karşı sulama planlamalarının gözden geçirilmesi çağrısında bulunuyor.
Arka plan: El Nino nedir, neden önemli?
El Nino, İspanyolca'da "küçük çocuk" anlamına geliyor ve genellikle 2-7 yılda bir tekrarlanıyor. Pasifik'teki deniz suyu sıcaklıklarının 0,5 derece ve üzerinde artmasıyla tanımlanıyor. Bu ısınma, atmosferdeki basınç desenlerini değiştirerek dünya genelinde hava olaylarını etkiliyor. Türkiye'de El Nino'nun etkileri genellikle kış aylarında yağış artışı veya azalışı şeklinde görülüyor. Ancak son yıllarda iklim değişikliğinin de etkisiyle bu etkiler daha belirgin ve düzensiz hale gelmiş durumda.
2023-2024 döneminde güçlü bir El Nino yaşandı ve ardından La Nina koşulları görüldü. Şimdi ise yeni bir El Nino döngüsünün başlangıcına işaret eden sinyaller var. Uzmanlar, bu geçiş dönemlerinde hava tahminlerinin zorlaştığını, bu nedenle güncel meteorolojik verilerin takip edilmesinin önemli olduğunu belirtiyor.
Sonuç olarak, El Nino'nun Türkiye üzerindeki etkileri henüz netlik kazanmış değil. Ancak mevcut veriler, sonbahar ve kış aylarında iki farklı riskin kapıda olabileceğini gösteriyor. Sıcaklık artışı ve kuraklık riski ile ani yağış ve fırtına riski, farklı bölgelerde farklı şekillerde hissedilebilir. Vatandaşların ve ilgili kurumların, meteorolojik uyarıları dikkate alarak önlem alması, olası olumsuzlukların etkisini azaltabilir.
