Eğitim-İş Sendikası, Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) ortaokul ve liselerde bu yıl uygulamaya koyduğu Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ne karşı Danıştay'da dava açtı. Sendika, merkezi soru havuzu uygulamasının öğretmenlerin pedagojik takdir yetkisini kısıtladığını ve okullar arasındaki eşitsizlikleri derinleştirebileceğini öne sürüyor. Dava, MEB'in ilgili genelgesinin ve düzenlemelerinin iptali talebiyle açıldı.
Merkezi soru havuzuna hukuki itiraz
Eğitim-İş'in avukatları aracılığıyla Danıştay'a sunduğu dilekçede, Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin hukuki dayanaklarının yeterli olmadığı ve eğitimde fırsat eşitliğini zedeleyebileceği vurgulandı. Sendika, MEB'in merkezi soru havuzundan tüm okullara aynı soruları dağıtmasının, öğretmenlerin sınıf içi değerlendirme özgürlüğünü ortadan kaldırdığını belirtiyor. Ayrıca, bu sistemin öğrencilerin bireysel farklılıklarını göz ardı ettiği ve tek tip bir ölçme-değerlendirme anlayışını dayattığı ifade ediliyor.
Dilekçede, ortak sınavların öğretmenlerin mesleki motivasyonunu olumsuz etkileyeceği ve eğitim kalitesini düşürebileceği de savunuluyor. Sendika, öğretmenlerin görüşlerinin alınmadığını ve sistemin ani bir şekilde uygulamaya konulduğunu hatırlatıyor. Eğitim-İş, bu nedenle düzenlemelerin iptali için yargı yoluna başvurduklarını açıkladı.
Okullar arası eşitsizlik uyarısı
Sendika, ortak sınav sisteminin okullar arasındaki mevcut eşitsizlikleri daha da derinleştirebileceğini öne sürüyor. Özellikle kırsal bölgelerdeki okullarla kent merkezlerindeki okullar arasında altyapı, öğretmen niteliği ve kaynak farklılıkları bulunduğuna dikkat çekiliyor. Merkezi sınavın bu farklılıkları gözetmeksizin tüm öğrencileri aynı ölçüde değerlendirmesinin adil olmadığı belirtiliyor.
Eğitim-İş, ortak sınavların öğrenciler üzerinde baskı oluşturduğunu ve sınav odaklı eğitim anlayışını güçlendirdiğini de dile getiriyor. Sendika, eğitimin amacının sadece sınav başarısı olmadığını, öğrencilerin çok yönlü gelişiminin desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle, merkezi sınav sisteminin pedagojik ilkelere aykırı olduğunu savunuyor.
MEB'den henüz açıklama yok
Milli Eğitim Bakanlığı, konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak bakanlık yetkilileri, daha önce yaptıkları açıklamalarda ortak sınavların eğitimde standardizasyonu sağlamak ve ölçme-değerlendirmede objektifliği artırmak amacıyla hayata geçirildiğini belirtmişti. Sistem, ilk kez bu eğitim-öğretim yılında uygulanmaya başlandı.
Uzmanlar, Danıştay'ın davayı kabul edip etmeyeceğinin ve sürecin nasıl ilerleyeceğinin merak konusu olduğunu ifade ediyor. Eğitim sendikaları, ortak sınav sistemine yönelik eleştirilerini sürdürürken, veliler ve öğrenciler de uygulamanın sonuçlarını yakından takip ediyor.
Eğitimde özerklik tartışması
Ortak yazılı sınav sistemi, Türkiye'de eğitimde özerklik ve merkezileşme tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Eğitim-İş'in açtığı dava, öğretmenlerin mesleki hakları ve eğitimde yerinden yönetim taleplerinin bir yansıması olarak görülüyor. Sendika, kararın eğitim camiası için emsal teşkil edebileceğini düşünüyor.
Danıştay'ın vereceği karar, benzer davaların önünü açabilir veya MEB'in uygulamasını hukuki açıdan güçlendirebilir. Eğitim politikalarında paydaş katılımının önemi bir kez daha vurgulanırken, öğretmenlerin karar alma süreçlerine dahil edilmesi gerektiği yönündeki çağrılar artıyor.
