Edirne'de, şehrin simgesi ve en eski el sanatlarından biri olan süpürgeciliği 56 yıldır sürdüren 77 yaşındaki Hamdi Gaspar, teknolojinin geleneksel mesleği büyük ölçüde ortadan kaldırdığını dile getiriyor. Gaspar, 1970'lerden 2000'li yılların başına kadar kentte 250 esnafın faaliyet gösterdiği 'Süpürge Borsası'nda bugün yalnızca 8 kişinin kaldığını belirterek, mesleğin son temsilcileri arasında yer alıyor.
Süpürge Borsası'nda büyük düşüş
Hamdi Gaspar, yarım asrı aşkın süredir sürdürdüğü süpürgeciliğin artık alıcı bulmakta zorlandığını ifade ediyor. Teknolojik gelişmelerle birlikte elektrikli süpürgelerin yaygınlaşması, el emeğiyle üretilen süpürgelere olan talebi ciddi ölçüde azalttı. Gaspar, bir zamanlar Edirne'nin ekonomik ve kültürel hayatında önemli bir yer tutan Süpürge Borsası'nın bugün neredeyse tamamen boşaldığını söylüyor. 250 esnafın bulunduğu dönemlerde yoğun bir ticaretin yaşandığını hatırlatan Gaspar, şimdilerde sadece 8 kişinin bu mesleği ayakta tutmaya çalıştığını vurguluyor.
Gaspar, süpürge üretiminin inceliklerini ve karşılaştıkları zorlukları da paylaşıyor. Hammaddeden işçiliğe kadar her aşamada emek yoğun bir süreç gerektiren süpürgecilik, pazarlama ve satış aşamasında da büyük sıkıntılar yaşıyor. Gaspar, "Eskiden süpürgelerimiz beş altı elden geçerdi, şimdi ise alıcısı yok" diyerek yaşadıkları hayal kırıklığını dile getiriyor. Geleneksel yöntemlerle üretilen süpürgelerin dayanıklılığı ve doğallığına rağmen, modern tüketicinin pratikliği tercih etmesi, mesleğin geleceğini belirsizliğe sürüklüyor.
Geleneksel mesleklerin geleceği tartışma konusu
Edirne'de süpürgecilik gibi el sanatlarının karşı karşıya olduğu bu durum, Türkiye genelinde birçok geleneksel mesleğin ortak sorunu olarak öne çıkıyor. Teknolojinin hızlı ilerleyişi, el emeğine dayalı üretim biçimlerini geriletirken, kültürel mirasın bir parçası olan bu mesleklerin nasıl korunacağı sorusunu gündeme getiriyor. Uzmanlar, geleneksel mesleklerin sürdürülebilirliği için devlet desteklerinin artırılması, genç nesillere yönelik eğitim programları düzenlenmesi ve bu ürünlerin turistik ve kültürel değer olarak öne çıkarılması gerektiğini belirtiyor. Ancak Hamdi Gaspar gibi ustalar, yeterli talep olmadığı sürece mesleğin yaşatılmasının güç olduğunu ifade ediyor.
Gaspar, son olarak yetkililere ve topluma çağrıda bulunarak, bu tür el sanatlarının korunması için somut adımlar atılması gerektiğini söylüyor. Kendisinin yaşı itibarıyla artık mesleği bırakma noktasına geldiğini belirten Gaspar, kendisinden sonra süpürgeciliğin devam edip etmeyeceği konusunda endişeli. Edirne'nin simgesi olan bu mesleğin yok olması, sadece ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda kültürel bir erozyon anlamına geliyor.
