Antalya'nın turistik bölgesi Belek'te bir otelin içinde faaliyet gösteren ruhsatsız bir işletmede 185 kutu beşeri ilaç ele geçirildi. Eczane ruhsatı bulunmayan "Vitamin shop", "Health shop" ve "Drug store" adı altındaki bu tür işletmelerde reçeteli ilaçların satışının yapılması, sağlık otoritelerini harekete geçirirken Antalya Eczacı Odası Başkanı Mustafa Çelebi, denetim eksikliğine dikkat çekerek "İlla birilerinin ölmesi mi gerekiyor?" ifadelerini kullandı. Olay, sağlık sektöründe güvenlik açıklarını yeniden gündeme taşıdı.
Denetimsiz Satış ve Ele Geçirilen İlaçlar
Antalya İl Sağlık Müdürlüğü ekipleri, rutin denetimler sırasında Belek'teki bir otelin içinde yer alan işletmede şüpheli bir durum tespit etti. Yapılan aramada, ruhsatsız olarak satışa sunulan ve çoğu reçete ile satılması gereken 185 kutu beşeri ilaç bulundu. İlaçların arasında antibiyotikler, ağrı kesiciler, tansiyon ve diyabet ilaçları gibi ciddi sağlık riskleri taşıyan ürünler yer aldığı öğrenildi. İşletme sahipleri hakkında yasal işlem başlatılırken, ilaçlara el konularak imha edilmek üzere muhafaza altına alındı.
Bu tür olayların sadece Antalya ile sınırlı olmadığını belirten yetkililer, Türkiye genelinde eczane ruhsatı olmayan birçok işletmede ilaç satışının devam ettiğini ifade etti. Özellikle turistik bölgelerde ve büyük şehirlerde yoğunlaşan bu işletmeler, internet üzerinden de satış yaparak denetimden kaçmaya çalışıyor. Sağlık Bakanlığı'nın son dönemde yaptığı operasyonlarda çok sayıda sahte ve kaçak ilaç ele geçirilmişti.
Eczacı Odası'ndan Sert Tepki
Antalya Eczacı Odası Başkanı Mustafa Çelebi, konuyla ilgili yaptığı açıklamada denetimsizliğe ve bu durumun halk sağlığı üzerindeki tehlikelerine dikkat çekti. Çelebi, "Eczane ruhsatı olmayan bir yerin ilaç satması, bir eczacının kontrolünden geçmemiş, son kullanma tarihi belirsiz, sahte veya düşük kaliteli ilaçların halka ulaşması demektir. Bu durum, ölüme kadar varan ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. İlla birilerinin ölmesi mi gerekiyor? Bu işletmelerin sıkı denetlenmesi ve derhal kapatılması şart" dedi.
Çelebi ayrıca, vatandaşların bu tür yerlerden ilaç almamaları konusunda uyarılarda bulunarak, "İlaç yalnızca eczanelerde ve eczacı kontrolünde satılmalıdır. Vatandaşlarımız sağlıklarını riske atmamak için mutlaka eczaneleri tercih etmeli" ifadelerini kullandı. Eczacı Odası olarak konunun takipçisi olacaklarını ve gerekli mercilere şikâyetlerini ileteceklerini belirtti.
İlaç Güvenliği ve Yasal Düzenlemeler
Türkiye'de ilaç satışı, 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun ve ilgili yönetmeliklerle düzenlenmiştir. Buna göre, ilaçlar yalnızca eczane ruhsatı bulunan yerlerde ve eczacı gözetiminde satılabilir. Ancak, "vitamin shop" veya "drug store" gibi adlandırılan işletmelerin bazıları, bu kuralları ihlal ederek ilaç satışına devam ediyor. Uzmanlar, bu işletmelerin çoğunun takviye edici gıda adı altında ilaç sattığını, ancak bazılarının doğrudan reçeteli ilaçları da sattığını belirtiyor.
Sağlık Bakanlığı, son yıllarda bu tür işletmelere yönelik denetimlerini artırdı. 2023 yılında yapılan denetimlerde 2 binden fazla işletmeye ceza kesildi ve 150 binden fazla ürün ele geçirildi. Ancak, sektör temsilcileri denetimlerin yeterli olmadığını ve daha caydırıcı cezaların uygulanması gerektiğini savunuyor. Ayrıca, internet üzerinden yapılan satışların da yakından takip edilmesi gerektiğine dikkat çekiyorlar.
Halk Sağlığı İçin Acil Önlemler
Belek'te yaşanan olay, aslında halk sağlığı açısından bir kara kutu. Reçeteli ilaçların, doktor kontrolü olmadan, uygun koşullarda saklanmadan ve eczacı danışmanlığı olmadan satın alınması; yanlış doz, yanlış kullanım, ilaç etkileşimi, alerjik reaksiyonlar ve bağımlılık gibi birçok riski beraberinde getiriyor. Özellikle turistlerin yoğun olduğu bölgelerde, dil bilmeyen ve sağlık sistemini tanımayan yerli ve yabancı turistlerin bu işletmelere yönelmesi, durumu daha da tehlikeli hale getiriyor.
Konuyla ilgili bağımsız bir değerlendirme yapan sağlık politikaları uzmanı Dr. Ahmet Yılmaz, "Bu tür denetimsiz satışlar, sadece bireysel sağlık sorunlarına yol açmıyor; aynı zamanda antibiyotik direnci gibi toplumsal sağlık krizlerinin de önünü açıyor. Denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, cezaların artırılması ve kamuoyunun bilinçlendirilmesi şart. Ayrıca, bu işletmelerin faaliyet gösterebilmesi için eczacı bulundurma zorunluluğu getirilebilir" dedi.
Yetkililer, vatandaşların bu tür işletmelerden ilaç almayarak ve karşılaştıkları durumları sağlık ekiplerine veya kolluk kuvvetlerine bildirmeleri gerektiğini hatırlatıyor. Sağlık Bakanlığı'nın Alo 184 hattı veya e-Devlet üzerinden de şikâyet yapılabileceği ifade ediliyor. Olayın ardından Antalya genelinde benzer işletmelere yönelik denetimlerin sıklaştırıldığı bildirildi.
