Samsun Teknopark bünyesinde Öğretim Görevlisi Dr. Sema Gül öncülüğündeki bir ekip tarafından geliştirilen yapay zeka destekli "Dijital Büyükanne" platformu, geniş aile yapısından çekirdek aile kültürüne geçişle birlikte ebeveynlerin bebek büyütürken yaşadığı tecrübesizliğe çözüm sunmayı amaçlıyor. Proje, özellikle şehirlerde izole bir şekilde bebek büyüten anne ve babalara, geleneksel büyükanne deneyimini dijital ortamda sunmayı hedefliyor.
Projenin Çıkış Noktası: Tecrübesizlik ve Yalnızlık
Dr. Sema Gül ve ekibi, son yıllarda Türkiye'de aile yapısının değişmesiyle birlikte ebeveynlerin bebek bakımı konusunda daha fazla zorlandığını tespit etti. Geniş ailelerde büyükanne ve büyükbabaların deneyimlerinden faydalanan çiftler, çekirdek aileye geçişle birlikte bu destekten yoksun kalıyor. Özellikle ilk kez ebeveyn olan çiftler, bebeklerinin ağlaması, beslenmesi, uyku düzeni gibi konularda sık sık ne yapacaklarını bilemez hale geliyor. Dijital Büyükanne, bu noktada devreye girerek yapay zeka algoritmaları aracılığıyla ebeveynlere kişiselleştirilmiş öneriler sunuyor.
Platform, bebeğin yaşına, kilosuna, gelişimine ve ebeveynin bildirdiği sorunlara göre çözüm önerileri geliştiriyor. Örneğin, bebek gaz sancısı çekiyorsa, sistem geleneksel yöntemlerden masaj tekniklerine, beslenme düzeninden uyku pozisyonlarına kadar geniş bir yelpazede bilgi sağlıyor. Ayrıca, ebeveynlerin sorularını yanıtlayan sanal asistan, 7/24 hizmet vererek acil durumlarda hızlıca yönlendirme yapabiliyor.
Yapay Zeka ve Geleneksel Bilginin Buluşması
Dijital Büyükanne'nin en dikkat çekici yönü, geleneksel büyükanne bilgeliğini modern tıp ve pedagoji ile harmanlaması. Proje ekibi, geliştirme aşamasında çok sayıda uzman doktor, çocuk gelişimci ve deneyimli ebeveynle görüşerek geniş bir bilgi havuzu oluşturdu. Yapay zeka, bu bilgi havuzundan yararlanarak ebeveynlere en uygun tavsiyeleri sunuyor. Dr. Sema Gül, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Amacımız, ebeveynlerin kendilerini yalnız hissetmelerini engellemek ve onlara güvenilir bir rehber sunmak. Dijital Büyükanne, bir doktorun yerini tutmasa da, günlük bakım konusunda önemli bir boşluğu doldurabilir" dedi.
Platformun mobil uygulama ve web sitesi üzerinden erişilebilir olması planlanıyor. Kullanıcılar, bebeklerinin profilini oluşturarak kişiselleştirilmiş içeriklere ulaşabilecek. Ayrıca, ebeveynler arasında bir topluluk oluşturarak deneyim paylaşımı da teşvik edilecek. Projenin önümüzdeki aylarda pilot uygulamasının başlatılması ve ardından tüm Türkiye'ye yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
Çocuk sağlığı uzmanları, böyle bir platformun özellikle pandemi sonrası dönemde artan ebeveyn kaygısına iyi gelebileceğini belirtiyor. Ancak, yapay zekanın tıbbi tavsiye vermemesi gerektiği konusunda uyarıyorlar. Dijital Büyükanne'nin geliştiricileri de bu konuda hassas davranarak, platformun asla bir hekimin yerini almayacağını, sadece destekleyici bir araç olduğunu vurguluyor. Acil durumlarda kullanıcıların doğrudan sağlık kuruluşlarına yönlendirilmesi sağlanıyor.
Proje, Samsun Teknopark'ta yürütülen Ar-Ge çalışmaları kapsamında geliştirildi. Teknopark yönetimi, projeye tam destek vererek, yenilikçi girişimlerin önünü açmayı amaçlıyor. Dr. Sema Gül ve ekibi, projenin patent başvurusunu da yapmayı planlıyor. Dijital Büyükanne, yerli ve milli bir yapay zeka uygulaması olarak Türkiye'nin teknoloji alanındaki potansiyelini de gözler önüne seriyor.
Gelecek Perspektifi
Uzmanlar, dijital ebeveynlik araçlarının gelecekte daha da yaygınlaşacağını öngörüyor. Çekirdek aile yapısının giderek yaygınlaştığı Türkiye'de, Dijital Büyükanne gibi projeler, ebeveynlerin üzerindeki yükü hafifletebilir. Ancak, bu tür platformların insan ilişkilerini ikame etmemesi gerektiği de vurgulanıyor. Dr. Sema Gül, "Teknoloji, insan sıcaklığının yerini alamaz. Biz sadece bir araç sunuyoruz. Asıl olan, ebeveynlerin bebekleriyle kurduğu bağdır" diyerek projenin sınırlarını çiziyor. Dijital Büyükanne, önümüzdeki dönemde daha fazla aileye ulaşarak, bebek bakımında yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
