Sağlık Bakanlığı, sağlık hizmetlerinde dijitalleşme adımlarına bir yenisini ekledi. Ameliyat ve çeşitli tıbbi müdahaleler öncesinde hastalardan alınan bilgilendirilmiş rıza (onam) belgeleri, artık e-Nabız sistemi üzerinden elektronik ortamda da alınabilecek. Bakanlık tarafından yapılan açıklamaya göre, bu yenilikle birlikte hastaların sağlık kuruluşlarına gitmeden önce rıza süreçlerini dijital olarak tamamlaması mümkün hale geliyor. Uygulama, kağıt belgeye bağlı işlemleri azaltarak zaman ve kaynak tasarrufu sağlamayı hedefliyor.
Elektronik rıza nasıl alınacak?
Yeni sisteme göre, hastalar e-Nabız hesaplarına giriş yaparak kendilerine sunulan bilgilendirme metinlerini okuyabilecek ve onay verebilecek. Rıza süreci, hastanın kimlik doğrulaması sonrası elektronik imza veya mobil doğrulama yöntemleriyle tamamlanacak. Böylece ameliyat öncesi imza aşaması için hastanelerde fiziksel olarak bulunma zorunluluğu ortadan kalkacak. Sağlık Bakanlığı yetkilileri, uygulamanın özellikle pandemi sonrası dönemde dijital sağlık hizmetlerine olan talebin artmasıyla birlikte geliştirildiğini belirtiyor. Sistemin, hasta mahremiyetini koruyacak şekilde tasarlandığı ve tüm verilerin güvenli sunucularda saklandığı ifade ediliyor.
Elektronik rıza işlemi, hastanın ameliyat veya girişim öncesi hekim tarafından bilgilendirilmesinin ardından başlatılacak. Hekim, e-Nabız üzerinden hastaya özel bir rıza formu gönderecek; hasta da bu formu inceleyip onayladıktan sonra işlem kayıt altına alınacak. Onaylanan belgeler, hem hastanın hem de sağlık kuruluşunun erişimine açık olacak. Böylece olası bir anlaşmazlık durumunda belgeye hızlıca ulaşılabilecek. Uygulama, ilk etapta pilot illerde başlatılacak ve ardından ülke genelinde yaygınlaştırılacak.
Sağlıkta dijital dönüşümün bir parçası
e-Nabız, 2015 yılından bu yana vatandaşların sağlık verilerine tek bir platform üzerinden erişimini sağlıyor. Sistem üzerinden reçeteler, laboratuvar sonuçları, randevular ve daha birçok bilgi görüntülenebiliyor. Elektronik rıza uygulaması, bu dijital sağlık ekosisteminin genişletilmesi adına atılan son adım olarak değerlendiriliyor. Daha önce de Sağlık Bakanlığı, uzaktan muayene ve e-reçete gibi hizmetleri devreye almıştı. Uzmanlar, elektronik rızanın sağlık okuryazarlığını artırabileceğini ve hastaların haklarını daha iyi anlamasına yardımcı olabileceğini söylüyor. Ancak, özellikle yaşlı nüfus ve dijital erişimde zorluk çeken kesimler için alternatif yöntemlerin de sunulması gerektiği vurgulanıyor.
Hasta hakları savunucuları, uygulamanın hasta onamını hızlandıracağını ancak bilgilendirmenin yeterliliği konusunda dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Elektronik ortamda verilen rızanın, hastanın gerçekten anlayarak onay verdiğinden emin olmak için ek kontrol mekanizmaları içermesi öneriliyor. Sağlık Bakanlığı, bu konuda hekimlere yönelik eğitim programları düzenleyeceğini ve hastaların sorularını yanıtlayacak bir çağrı merkezi kuracağını açıkladı.
Elektronik rıza uygulamasının, sağlık turizmi kapsamında Türkiye'ye gelen hastalar için de kolaylık sağlaması bekleniyor. Yurt dışından gelen hastalar, kendi ülkelerinden e-Nabız'a erişerek gerekli onayları verebilecek. Bu da operasyon öncesi bürokrasiyi azaltacak. Sağlık sektörü temsilcileri, uygulamanın kağıt tüketimini azaltarak çevresel sürdürülebilirliğe katkı sunacağını da dile getiriyor. Önümüzdeki dönemde e-Nabız üzerinden ilaç onayı, tedavi planı paylaşımı gibi yeni özelliklerin de eklenmesi planlanıyor. Sağlık Bakanlığı, vatandaşları e-Nabız hesaplarını güncel tutmaları ve yeni hizmetlerden haberdar olmaları konusunda bilgilendiriyor.
