BDDK verilerine göre, döviz cinsi ticari kredilerde 2024 yılındaki 125,5 milyar dolarlık dip seviyeden başlayan güçlü tırmanış, 9 Ekim 2026 itibarıyla 211,1 milyar dolara ulaşırken artış hızını kaybetti. Bankacılık sektörü uzmanları, son dönemdeki yavaşlamanın kredi talebindeki değişim ve kur istikrarından kaynaklandığını belirtiyor. Döviz kredilerindeki bu seyir, şirketlerin borçlanma tercihleri ve dış ticaret dinamikleri açısından yakından izleniyor.
Döviz Kredilerinde Yükseliş Trendi ve Son Durum
Döviz cinsi ticari krediler, 2024 yılında 125,5 milyar dolar ile en düşük seviyesini gördükten sonra hızlı bir toparlanma sürecine girdi. Bu dönemde şirketlerin döviz cinsinden borçlanma iştahı, TL kredilere kıyasla daha uygun maliyetler ve kur beklentileriyle desteklendi. 9 Ekim 2026 itibarıyla ulaşılan 211,1 milyar dolar seviyesi, yaklaşık iki yıllık süreçte %68'i aşan bir artışa işaret ediyor. Ancak son haftalarda kredi hacmindeki büyüme hızının azalması, piyasalarda yeni bir denge arayışının sinyali olarak yorumlanıyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yayımlanan haftalık veriler, döviz kredilerindeki artışın ivme kaybettiğini gözler önüne seriyor. Uzmanlar, bu yavaşlamada yurt içi ve yurt dışı piyasalardaki belirsizliklerin, faiz oranlarındaki dalgalanmaların ve şirketlerin borçlanma stratejilerini gözden geçirmesinin etkili olduğunu ifade ediyor. Özellikle ihracatçı firmaların döviz kredisi kullanımında temkinli davrandığı, ithalatçıların ise kur riskini yönetmek için farklı enstrümanlara yöneldiği belirtiliyor.
Kredi Hacmindeki Değişimin Nedenleri
Döviz cinsi ticari kredilerdeki artış hızının kesilmesinin arkasında birkaç temel faktör bulunuyor. Öncelikle, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) sıkı para politikası duruşu ve makro ihtiyati tedbirler, döviz kredilerine erişimi bir miktar zorlaştırdı. Ayrıca, kur seviyesindeki görece istikrar, şirketlerin döviz borçlanma ihtiyacını azalttı. Bunun yanı sıra, global ekonomik yavaşlama ve başlıca ihracat pazarlarındaki talep daralması, firmaların yatırım ve işletme sermayesi ihtiyaçlarını yeniden değerlendirmesine yol açtı.
Öte yandan, bankaların döviz kredisi kullandırımında risk iştahının azalması da etkili oldu. Kredi spreadlerindeki değişim ve fonlama maliyetlerindeki artış, döviz kredilerinin cazibesini bir miktar düşürdü. Sektör temsilcileri, önümüzdeki dönemde döviz kredilerindeki seyrin, kur hareketlerine ve global likidite koşullarına bağlı olarak şekilleneceğini vurguluyor.
Piyasa Beklentileri ve Gelecek Görünümü
Ekonomistler, döviz cinsi ticari kredilerdeki yavaşlamanın geçici olup olmadığını tartışıyor. Bazı analistler, şirketlerin döviz borçlanmasının önümüzdeki aylarda ılımlı bir artış gösterebileceğini, ancak bunun önceki yıllardaki kadar hızlı olmayacağını öngörüyor. Özellikle altyapı ve enerji gibi büyük ölçekli yatırım projelerinin finansmanında döviz kredilerinin önemini koruyacağı belirtiliyor. Ancak, kur dalgalanmaları ve faiz oranlarındaki oynaklık, şirketlerin borçlanma kararlarında belirleyici olmaya devam edecek.
BDDK verilerinin yanı sıra, bankacılık sektörünün genel kredi büyümesi ve mevduat yapısı da yakından izleniyor. Döviz kredilerindeki ivme kaybı, aynı zamanda TL kredilere yönelimin artıp artmadığı sorusunu gündeme getiriyor. Son veriler, TL ticari kredilerdeki artışın devam ettiğini, bunun da şirketlerin kur riskinden kaçınma eğilimini yansıttığını gösteriyor.
Uluslararası piyasalardaki gelişmeler de döviz kredilerini etkiliyor. Fed'in faiz politikası, euro/dolar paritesi ve gelişmekte olan ülke risk primleri, Türkiye'deki şirketlerin döviz borçlanma maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Önümüzdeki dönemde bu faktörlerin seyri, döviz kredilerinin yönünü belirleyecek.
Sonuç olarak, döviz cinsi ticari kredilerdeki artışın hız kesmesi, Türkiye ekonomisinin finansal koşullarındaki değişimin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Şirketlerin borçlanma davranışları, hem iç hem de dış faktörlere duyarlı olduğundan, önümüzdeki aylarda kredi hacmindeki dalgalanmaların devam etmesi muhtemel. Ekonomi yönetiminin para ve maliye politikalarındaki duruşu, bu süreçte belirleyici rol oynayacak.
