ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faizleri uzun süre yüksek tutacağı yönündeki beklentiler, yatırımcıların dolara olan iyimserliğini 2015 yılının son aylarından bu yana en yüksek seviyeye taşıdı. Küresel piyasalarda dolar endeksi son haftalarda belirgin bir yükseliş kaydederken, yatırımcıların dolar varlıklarına olan talebi de arttı. Bu durum, gelişmekte olan ülke para birimleri başta olmak üzere birçok varlık sınıfında baskı yaratıyor.
Faiz beklentileri ve dolar talebi
Fed'in enflasyonla mücadele kapsamında faiz indirimlerine gitmekte aceleci davranmayacağı yönündeki sinyaller, doların güçlenmesinde ana etken olarak gösteriliyor. Son açıklanan ABD enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde gelmesi, piyasalarda faiz indirimlerinin 2025 yılının ilk çeyreğine ertelenebileceği yönünde spekülasyonlara yol açtı. Bu hava, yatırımcıları dolara yönlendirirken, dolar endeksi (DXY) 106 seviyesinin üzerine çıkarak yeni zirvelere ulaştı.
JPMorgan, Goldman Sachs gibi büyük yatırım bankalarının analistleri de doların güçlü kalmaya devam edeceğini öngörüyor. Özellikle ABD ekonomisinin diğer gelişmiş ülkelere kıyasla daha dirençli büyüme göstermesi, doları destekleyen bir diğer faktör. Euro Bölgesi ve Çin'deki ekonomik yavaşlama, doların cazibesini artırıyor.
Küresel piyasalarda dolar etkisi
Doların güçlenmesi, gelişmekte olan ülkeler için risk oluşturuyor. Türkiye, Brezilya, Hindistan gibi ülkelerde yerel para birimleri dolar karşısında değer kaybederken, bu durum ithalat fiyatlarını artırarak enflasyonist baskı yaratıyor. Ayrıca, dolar cinsinden borçlanan şirketlerin geri ödeme maliyetleri de yükseliyor.
Türkiye'de dolar/TL kuru son bir ayda yüzde 3'ün üzerinde yükselerek 28,50 seviyelerine yaklaştı. Analistler, kurda yukarı yönlü hareketin devam edebileceğini ancak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) sıkı para politikası duruşunun olası dalgalanmaları sınırlayabileceğini belirtiyor. TCMB'nin faiz artırımları ve müdahaleleri, TL'nin dolar karşısındaki kaybını bir miktar yavaşlatmış olsa da, küresel dolar güçlenmesi karşısında sınırlı kalıyor.
Dolar iyimserliğinin sürmesi halinde, emtia fiyatlarında da düşüş bekleniyor. Altın ve petrol başta olmak üzere dolar cinsinden fiyatlanan emtialar, doların değer kazanmasıyla gerileyebilir. Bu durum, enerji ve gıda ithalatçısı ülkeler için olumlu bir gelişme olabilir.
