ABD ile İran arasında geçen hafta tırmanan gerilimin ardından, gözler Katar'ın başkenti Doha'ya çevrilmişti. Beklenen görüşmenin dün yapılıp yapılmadığı konusunda Washington ve Tahran'dan çelişkili açıklamalar geldi. ABD Başkanı Donald Trump, görüşmenin gerçekleştiğini duyururken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, böyle bir buluşmanın olmadığını söyledi. Bu durum, diplomatik kulislerde kafa karışıklığına yol açtı.
Trump'tan net ifadeler
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran ile Dolaylı görüşmelerin başladığını ve görüşmenin Doha'da gerçekleştiğini belirtti. Trump, "Görüşme iyi geçti. Müzakere masasında olumlu bir atmosfer vardı. Tarafların bazı konularda anlaştığına inanıyorum." ifadelerini kullandı. Trump'ın bu açıklaması, uluslararası basında geniş yankı bulurken, İran yönetimi ise bu iddiaları yalanladı.
İran'dan resmi yalanlama
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, düzenlediği basın toplantısında, "Doha'da dün ABD ile herhangi bir görüşme yapılmamıştır." dedi. Bekayi, İran'ın müzakere pozisyonunda herhangi bir değişiklik olmadığını, mevcut şartlar altında doğrudan bir görüşmeyi değerlendirmediğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin de yakın zamanda yaptığı açıklamada, ABD ile müzakereye ancak nükleer anlaşma çerçevesinde sıcak baktıklarını vurgulamıştı.
Katar'ın arabuluculuk çabaları
Katar, uzun süredir ABD ile İran arasında arabuluculuk yapmaya çalışıyor. Doha yönetimi, her iki ülke ile de iyi ilişkileri sayesinde bu tür görüşmelere ev sahipliği yapmak için ideal bir konumda. Son haftalarda Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani'nin yoğun diplomatik temasları dikkat çekiyor. Katar, bölgesel istikrar için bu tür diyalogların önemli olduğunu vurguluyor.
Arka plan: tırmanan gerilim
ABD ile İran arasında son dönemde tansiyon yükselmişti. ABD, İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetleri nedeniyle yeni yaptırımlar açıklamış, İran is buna karşılık uranyum zenginleştirme seviyesini artırmıştı. Geçtiğimiz hafta Umman Körfezi'nde yaşanan bir tanker olayı da gerilimi tırmandırmıştı. Gözlemciler, tarafların askeri çatışmaya girmeden önce son bir diplomatik girişimde bulunabileceğini belirtiyordu.
Uzman yorumu
Dış politika analisti Dr. Mehmet Yılmaz, konuyla ilgili değerlendirmesinde, "Trump'ın açıklaması, aslında kendisinin böyle bir görüşmeyi arzuladığını ve itibar kazanmak istediğini gösteriyor. İran ise henüz bir kazanım elde etmeden masaya oturmayarak pazarlık gücünü korumak istiyor." dedi. Yılmaz, önümüzdeki günlerde Katar'ın yoğun çabaları sonucu taraflar arasında dolaylı bir diyaloğun başlayabileceğini, ancak asıl kırılmanın nükleer anlaşma konusunda yaşanacağını ifade etti.
Bu gelişmeler ışığında, Doha'daki görüşme iddiası ve yalanlaması, uluslararası diplomaside yaşanan bilgi kirliliğini bir kez daha gözler önüne serdi. İki ülke arasındaki güvensizlik, en ufak bir temas haberinde bile farklı yorumlara yol açarken, bölgede barış arayışları sürüyor. Görünen o ki, taraflar henüz doğrudan müzakereye hazır değil. Ancak Katar başta olmak üzere bölgesel aktörlerin arabuluculuğu, sürecin seyrinde kritik rol oynayacak.
