Türkiye'de dizi ve film sektöründe çalışan oyuncular için yeni bir dönem başlıyor. Sektörde yaşanan taciz olaylarının ardından setlerde güvenli alan oluşturmak amacıyla kapsamlı bir protokol hayata geçiriliyor. Yeni düzenlemeyle yakınlaşma sahneleri artık doğaçlamaya bırakılmayacak, her sahne için oyuncunun açık onayı alınacak. Ayrıca setlerde mahremiyeti koruyacak fiziki önlemler ve psikolojik destek mekanizmaları da devreye sokuluyor.
Yakınlaşma sahnelerinde devrim
Yeni protokol kapsamında setlerde bir 'samimiyet koordinatörü' bulunması zorunlu hale getiriliyor. Bu kişi, öpüşme, sarılma veya herhangi bir fiziksel temas içeren sahnelerin önceden planlanmasını, oyuncuların rızasının yazılı alınmasını ve çekim sırasında rahatsızlık durumunda çekimin durdurulmasını sağlayacak. Ayrıca oyuncuların istedikleri takdirde sahneye bir 'güvenlik kelimesi' belirleyerek çekimi anında durdurabilmeleri sağlanacak.
Setlerde fiziki güvenlik önlemleri
Protokol, setlerdeki fiziki koşulları da düzenliyor. Oyuncuların soyunma odaları, tuvaletler ve dinlenme alanları artık kameralardan arındırılacak ve kilitlenebilir olacak. Set çalışanlarının özgeçmiş kontrolü yapılacak, şiddet veya taciz suç kaydı bulunan kişiler setlerde çalışamayacak. Ayrıca her sette bir psikolog bulundurulması ve oyuncuların talebi halinde anonim olarak bildirim yapabilmeleri için dijital bir ihbar hattı kurulması planlanıyor.
Sektör temsilcilerinden destek
Türkiye Sinema ve Audiovisuel Kültür Vakfı (TÜRSAK), oyuncu sendikaları ve yapımcı dernekleri protokolü desteklediklerini açıkladı. Yapılan ortak açıklamada, ‘Sanatın özgürce icra edilebilmesi için çalışanların güvenliği en önemli önceliktir’ denildi. Bazı büyük yapım şirketleri yeni sezondan itibaren bu kuralları uygulayacaklarını duyurdu. Ancak küçük çaplı yapımcıların maliyet endişeleri nedeniyle protokolü uygulamada zorluk yaşayabileceği belirtiliyor.
Geçmişte yaşananlar referans alındı
Protokol hazırlanırken son yıllarda sektörde kamuoyuna yansıyan taciz iddiaları ve #MeToo benzeri hareketler referans alındı. Özellikle 2020'de bir platform dizisinde yaşanan ve set çalışanlarının ifadeleriyle ortaya çıkan taciz olayı, sektörde reform çağrılarını artırmıştı. Yeni düzenleme, Hollywood'da yaygın olan 'samimiyet koordinatörlüğü' sistemini Türkiye'ye uyarlıyor.
Bu adım, Türkiye'de dizi ve film sektörünün uluslararası standartlara yaklaşması ve oyuncuların haklarının korunması açısından önemli bir dönüm noktası. Ancak protokolün başarısı, uygulamanın titizlikle takip edilmesine ve sektörün tüm paydaşları tarafından benimsenmesine bağlı. Tacizin sıfırlandığı setler, daha kaliteli ve özgün yapımların önünü açabilir.
