17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçti. Kocaeli’nin Gölcük ilçesine bağlı Değirmendere sahilinde, depremin neden olduğu zemin çökmesiyle sular altında kalan ve halk arasında “batık şehir” olarak anılan bölge, yapılan su altı çekimleriyle yeniden görüntülendi. Yaklaşık 17 bin kişinin hayatını kaybettiği depremde, sahildeki birçok iş yeri, ev ve araç, adeta bir anda denizin altına gömülmüştü. Yıllar sonra yapılan bu yeni görüntüleme, hem bölge halkında hem de deprem uzmanlarında derin izler bıraktı.
Batık Şehir: Değirmendere’nin Sular Altında Kalan Yüzü
Değirmendere, Marmara Denizi kıyısında, Gölcük merkeze birkaç kilometre uzaklıkta küçük bir sahil kasabası. 17 Ağustos 1999’da saat 03:02’de meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki deprem, bölgede büyük bir yıkıma yol açtı. Ancak Değirmendere’nin en dikkat çekici özelliği, depremin sarsıntısıyla sahilin büyük bir bölümünün denize kaymasıydı. Zemin sıvılaşması ve heyelan nedeniyle, kıyı şeridi yaklaşık 50 metre içeriye çekildi. Sahilde bulunan restoranlar, kafeler, iş yerleri, hatta birkaç araç, göz açıp kapayıncaya kadar suya gömüldü. O gün tanık olanların anlattığına göre, deniz sanki şehri yutmuştu. Bugün, denizin altında hâlâ duran bu yapılar, batık şehir olarak adlandırılıyor.
27 Yıl Sonra Su Altından Gelen Görüntüler
Son günlerde yapılan su altı çekimleri, batık şehrin ne kadar korunduğunu ve nasıl bir manzara oluşturduğunu gözler önüne serdi. Görüntülerde, denizin dibinde duran binaların duvarları, kapıları, hatta bazı eşyalar hâlâ yerinde. Su altından çekilen bu kareler, sosyal medyada büyük ilgi gördü. Bazı kullanıcılar görüntüler karşısında şaşkınlığını gizleyemedi, kimileri ise 27 yılın ardından hâlâ acılarını taze hissettiğini dile getirdi. Yetkililer, bu batık bölgenin zamanla bir dalış turizmi noktası haline gelme potansiyeli bulunduğunu, ancak önceliklerinin bölgenin deprem gerçeğini anımsatan bir anma alanı olarak korunması olduğunu ifade ediyor.
Deprem Gerçeği ve Alınması Gereken Dersler
Marmara Bölgesi, Türkiye’nin en aktif fay hatlarından biri olan Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer alıyor. 1999 depremi, Türkiye’nin deprem gerçeğini bir kez daha acı bir şekilde hatırlattı. Deprem sonrası bölgede kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecine gidildi, ancak uzmanlar, mevcut yapı stoğunun hâlâ büyük bir risk taşıdığını vurguluyor. Gölcük’te de deprem sonrası yapılan yeni binaların, zemin etütleri ve deprem yönetmeliği kurallarına dikkat edilerek inşa edildiği biliniyor. Ancak uzmanlar, özellikle kıyı bölgelerindeki sıvılaşma riskine karşı yapıların güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Değirmendere’nin su altındaki görüntüleri, depremin sadece anlık bir yıkım değil, aynı zamanda uzun vadeli bir dönüşüm yarattığının da kanıtı.
Bölge Halkının Hafızası ve Beklentiler
Batık şehir, bölge halkı için yalnızca bir kayıp değil, aynı zamanda bir hafıza mekânı. Depremde yakınlarını kaybedenler, her yıl 17 Ağustos’ta bu kıyıda anma törenleri düzenliyor. Denize dökülen karanfiller, yükselen acı anılar, hâlâ tazeliğini koruyor. Bölge sakinleri, yetkililerden batık şehrin bir anıtlaştırma projesiyle değerlendirilmesini talep ediyor. Kimileri ise buranın bir dalış merkezi haline getirilmesinin hem turizme katkı sağlayacağını hem de deprem bilincini canlı tutacağını düşünüyor. Ancak bu tür bir girişim için hem çevresel etkilerin hem de güvenlik önlemlerinin dikkatlice planlanması gerekiyor.
Batık Şehir Nerede, Nasıl Gidilir?
Değirmendere, İstanbul’a yaklaşık 100 kilometre uzaklıkta, Kocaeli il sınırları içinde yer alıyor. İstanbul’dan özel araçla veya toplu taşımayla ulaşmak mümkün. Batık bölgeyi görmek isteyenler, deniz kenarındaki parktan manzarayı izleyebilir veya denizaltı dalışı konusunda deneyimli kişilerle dalış gerçekleştirebilir. Ancak uzmanlar, bu bölgede dalışın tehlikeli olabileceğini, güçlü akıntılar ve görüş mesafesinin düşüklüğü nedeniyle mutlaka profesyonel rehber eşliğinde yapılması gerektiğini belirtiyor. Batık şehir, hüzünlü tarihiyle Türkiye’nin deprem hafızasında önemli bir yere sahip olmaya devam ediyor.
