Hatay'da 6 Şubat 2023 depremlerinde yıkılan Fuat Koku Sitesi sakinlerinin açtığı tazminat davasında, bilirkişi kurulunun hazırladığı ek rapor, kamu kurumlarının kusur oranını ilk rapora göre önemli ölçüde düşürdü. İlk bilirkişi raporunda toplam yüzde 31 kusur atfedilen kamu kurumları, ek raporda yüzde 20 kusurlu bulundu. Bu oran değişikliği, deprem davalarındaki kusur hesaplamalarına ilişkin hukuki tartışmaları da beraberinde getirdi.
Kusur Oranları Nasıl Belirlendi?
Davacıların avukatları, ilk bilirkişi raporunda kamu kurumlarının yapı denetim ve imar süreçlerindeki eksiklikleri nedeniyle yüzde 31 oranında kusurlu bulunduğunu, ancak bilirkişi kurulunun ek raporda bu oranı yüzde 20'ye çektiğini açıkladı. Ek raporda, özellikle 'deprem davalarında kusur hesaplamalarının benzer bir hukuki zemine oturtulması gerektiği' gerekçesiyle değerlendirme yapıldığı belirtildi. Bu ifade, mahkemelerin farklı deprem davalarında verdiği kararlar arasında birlik sağlanması gerektiği yönünde yorumlandı.
Raporda, kamu kurumlarının kusurunun yeniden değerlendirilmesinde, yapı denetim firmalarının ve müteahhitlerin asli kusurları dikkate alındı. İlk raporda kamu kurumlarına atfedilen yüzde 31'lik kusurun, ek raporda yüzde 20'ye düşürülmesi, davacılar tarafından tepkiyle karşılanırken, kamu kurumlarını temsil eden avukatlar kararı olumlu buldu.
Davanın Arka Planı
Fuat Koku Sitesi, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve merkez üssü Kahramanmaraş olan depremlerde Hatay'da yıkılan binalardan biri olarak dikkat çekmişti. Sitenin yıkılması sonucu çok sayıda kişi hayatını kaybetmiş, sağ kurtulanlar ise haklarını aramak için hukuki süreç başlatmıştı. Davada, binanın yapımında görev alan müteahhit, yapı denetim firması yetkilileri ve kamu görevlileri hakkında tazminat talep edilmişti.
Dava sürecinde, ilk bilirkişi raporunda bina yapımındaki malzeme eksiklikleri, statik projeye uyulmaması ve denetim eksikleri gibi pek çok kusur tespit edilmişti. Ancak ek rapor, bu tespitleri ayrıntılı şekilde yeniden ele alarak kamu kurumlarının sorumluluk payını yeniden hesapladı.
Hukuki Süreç Devam Ediyor
Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen dava, bilirkişi raporlarının ardından tarafların itirazlarını sunmasıyla devam ediyor. Mahkemenin, ek raporu dikkate alarak kararını önümüzdeki aylarda vermesi bekleniyor. Avukatlar, kararın emsal niteliği taşıyabileceğini ve deprem davalarında bundan sonra açılacak tazminat davalarında belirleyici olabileceğini ifade ediyor.
Deprem bölgesinde açılan binlerce tazminat davası, benzer bilirkişi raporlarıyla şekilleniyor. Bu davalarda kamu kurumlarının kusur oranlarının belirlenmesi, hem mağdurların alacağı tazminat miktarını hem de kamu görevlilerinin yargılanma sürecini etkiliyor.
Kusur Hesaplamasında Yeknesaklık Tartışması
Bilirkişi raporundaki "deprem davalarında kusur hesaplamalarının benzer bir hukuki zemine oturtulması" ifadesi, hukukçular arasında farklı yorumlara yol açtı. Bazı hukukçular, bu ifadenin, Türkiye genelinde deprem davalarında farklı bilirkişi raporlarıyla ortaya çıkan çelişkileri gidermeye yönelik bir çaba olarak değerlendirildiğini belirtti. Özellikle, her deprem davasında farklı kusur oranları hesaplanması, mağdurların eşit haklara sahip olması ilkesini zedeliyordu.
Ancak eleştirmenler, kamu kurumlarının kusurunun yüzde 31'den yüzde 20'ye indirilmesinin, depremde yıkılan binaların inşasında devlet denetiminin eksik kaldığı gerçeğini göz ardı ettiğini savunuyor. Depremlerde hayatını kaybeden vatandaşların yakınları, adil yargılanma hakkının gereği olarak devletin kusurunun tam olarak tespit edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Bu dava, sadece Fuat Koku Sitesi sakinlerini ilgilendiren bir hukuk mücadelesi olmaktan öte, Türkiye'de deprem sonrası adalet arayışının simgesi haline geldi. Karar, aynı zamanda, deprem gerçeğiyle yaşamak zorunda olan tüm vatandaşlar için önemli bir emsal oluşturacak.
