DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, terör örgütü lideri Abdullah Öcalan'a atfedilen “Yavuz Sultan Selim ve İdris-i Bitlisi” referansına tepki gösteren Alevi aydınlara yönelik sert açıklamalarda bulundu. Bakırhan, bildiriye imza atanlara “Sokaktan alıp getirip milletvekili yaptıklarımız...” ifadeleriyle yüklendi. Bu açıklamalar, partisinin Diyarbakır'daki grup toplantısında yaptığı konuşmada yer aldı ve ülke gündeminde geniş yankı uyandırdı.
Tartışmanın Kaynağı ve Tepkiler
Geçtiğimiz haftalarda, PKK lideri Abdullah Öcalan'ın avukatları aracılığıyla yaptığı açıklamada, Osmanlı dönemindeki Kürt-Alevi ilişkilerine atıfta bulunarak “Yavuz Sultan Selim ve İdris-i Bitlisi ittifakını” örnek gösterdiği iddia edilmişti. Bu sözler, özellikle Alevi kesimde rahatsızlık yaratmış, aralarında akademisyen, yazar ve sanatçıların bulunduğu 24 Alevi aydın, ortak bir bildiri yayımlayarak Öcalan'ın bu yorumunu eleştirmiş ve tarihsel gerçekleri çarpıttığını savunmuştu. Bildiride, Yavuz Sultan Selim döneminde Alevilere yönelik katliamlar yaşandığı hatırlatılarak bu tür referansların toplumsal barışı zedelediği ifade edilmişti.
Bakırhan'dan Çarpıcı Sözler
Diyarbakır'daki konuşmasında Bakırhan, söz konusu bildiriye imza atanlara tepki göstererek şunları kaydetti:
“Biz bu ülkede demokratik mücadeleyi verirken, bazıları masa başında tarih yazıyor. Ama unutmasınlar ki, bugün mecliste bulunan bazı isimler, sokaktan getirilip vekil yaptıklarımızdır. Bu arkadaşlar, Kürt halkının kimliğini, inancını ve tarihini bilmiyorlar. Öcalan'ın sözlerini çarpıtarak sunmak, asıl amacın Kürt barışını engellemek olduğunu gösteriyor.” ifadelerini kullandı.
Bakırhan'ın bu sözleri, özellikle HDP döneminde bazı isimlerin “vatandaşlık başvurusu” ile milletvekili yapıldığı iddialarını akıllara getirdi. Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş döneminde, ”okunulmazlık zırhı” sağlamak amacıyla bazı akademisyen ve aktivistlerin listelerden aday gösterildiği biliniyor.
Parti İçi ve Dışı Tepkiler
Bakırhan'ın sözleri, DEM Parti içinde de farklı yorumlara neden oldu. Partinin Alevi kökenli bazı üyeleri ve seçmenleri rahatsızlık duyduklarını ifade ederken, parti sözcüsü Ayşe Gökkan, “Partimizin kurumsal görüşü bellidir; ancak Eş Genel Başkan'ımızın ifadeleri kişisel görüşüdür. Toplumun tüm kesimleriyle diyalog halindeyiz.” açıklamasını yaptı.
Öte yandan, CHP ve İYİ Parti'den de Bakırhan'a tepki geldi. CHP Genel Başkan Yardımcısı Bülent Tezcan, “Alevi yurttaşlarımıza yönelik bu densiz ifadeleri kınıyorum. Kimsenin kimseyi hor görmeye hakkı yok.” dedi.
Tarihsel Arka Plan
Osmanlı tarihinde Yavuz Sultan Selim'in İdris-i Bitlisi ile kurduğu ittifak, Safevi Devleti'ne karşı Doğu Anadolu'da Kürt beylerinin desteğini almayı amaçlıyordu. Ancak bu dönemde Alevi topluluklara yönelik katliamlar yaşandığı ve binlerce Alevi'nin öldürüldüğü tarihçilerin üzerinde mutabık kaldığı bir gerçektir. Öcalan'ın bu ittifakı olumlu bir örnek olarak sunması, Alevi kesimde “Kürt-Alevi kardeşliği” söylemini zedeleyici olarak değerlendiriliyor.
Sonuç ve Değerlendirme
Bu tartışma, Türkiye'deki etnik ve mezhepsel hassasiyetlerin ne kadar derin olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Siyasi aktörlerin, toplumun bir kesimini ötekileştiren söylemlerden kaçınması beklenirken, bu tür tartışmaların toplumsal barışa katkı sağlamadığı açık. Bakırhan'ın “Sokaktan getirdiğimiz vekiller” sözü, aynı zamanda partisinin “katılımcı demokrasi” vurgusuyla çelişen bir üslup olarak da değerlendirilebilir. Geçmişte yaşanan acıların siyasi malzeme yapılmaması, ancak gerçeklerin de çarpıtılmaması, toplumsal uzlaşının anahtarıdır. Umarız bu tartışma, tarihsel yaraları deşmek yerine, ortak geleceği inşa etme çabalarına hizmet eder.
