Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, kamu görevlilerinin YouTube, sosyal medya platformları, internet siteleri ve mobil uygulamalar aracılığıyla gelir elde etmesine ilişkin önemli bir açıklama yaptı. Yükseköğretim Kurulu'na (YÖK) gönderilen resmi yazıda, devlet memurlarının bu tür faaliyetlerinin mevzuata aykırı olduğu ve vergi muafiyetinden yararlanılsa dahi bu tür kazançların yasak kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Karar, akademisyenler ve diğer kamu çalışanları arasında geniş yankı uyandırdı.
Kamu Görevlilerine İnternet Geliri Yasağı
Cumhurbaşkanlığı'nın YÖK'e ilettiği resmi yazıda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ilgili maddeleri hatırlatılarak, memurların ticari faaliyette bulunamayacağı ve kazanç elde edemeyeceği vurgulandı. Yazıda, özellikle dijital platformlarda içerik üreterek para kazanan akademisyenlerin ve diğer kamu görevlilerinin bu durumunun disiplin soruşturmasına tabi tutulabileceği ifade edildi. Kamu görevlilerinin, görevlerini aksatmadan dahi olsa internetten gelir sağlamasının 'ticari amaç' kapsamında değerlendirildiği ve bu nedenle yasaklandığı belirtildi.
Karar, özellikle YouTube'da eğitim videoları yayınlayan, sosyal medyada reklam alan veya kişisel web sitelerinde danışmanlık hizmeti sunan akademisyenleri yakından ilgilendiriyor. Cumhurbaşkanlığı'nın açıklamasında, bu tür faaliyetlerin kamu görevlisinin itibarını zedeleyebileceği ve tarafsızlık ilkesine gölge düşürebileceği kaydedildi.
Vergi Muafiyeti Tartışması
Bazı kamu görevlileri, gelir vergisinden muaf oldukları için internetten kazanç sağlamanın yasal olduğunu savunuyordu. Ancak Cumhurbaşkanlığı, vergi muafiyetinin bu tür faaliyetleri yasal hale getirmediğini, asıl belirleyici olanın Devlet Memurları Kanunu'ndaki yasaklar olduğunu vurguladı. Açıklamada, “Bir kamu görevlisinin, görevi dışında herhangi bir kazanç getirici faaliyette bulunması, kanunun açık hükmü gereği yasaktır. Vergi muafiyeti, bu yasağı ortadan kaldırmaz” ifadelerine yer verildi.
Uzmanlar, bu kararın kamu görevlilerinin dijital içerik üretimini olumsuz etkileyebileceğini, ancak özellikle akademisyenlerin bilimsel bilgiyi yayma misyonu çerçevesinde interneti kullanmalarının da ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Bazı hukukçular, bu tür faaliyetlerin bilimsel yayıncılık veya eğitim amaçlı olması halinde farklı değerlendirilebileceğini savunuyor.
Kararın Arka Planı
Cumhurbaşkanlığı'nın bu çıkışı, son dönemde bazı kamu görevlilerinin sosyal medya hesaplarından yüksek takipçi sayılarına ulaşarak reklam gelirleri elde etmesi ve YouTube'da eğitim videolarıyla para kazanması üzerine geldi. Özellikle öğretim üyelerinin, ders anlatımı veya bilgilendirme amaçlı videolarının finansal boyutunun öne çıkması, tartışmaları beraberinde getirdi. YÖK'ün, bu konuda daha önce net bir kural koymadığı, ancak Cumhurbaşkanlığı'nın yazısının ardından üniversitelere genelge göndererek konuya açıklık getirmesi bekleniyor.
Kamu Denetçiliği Kurumu'na (Ombudsman) yapılan başvurularda da zaman zaman bu konu gündeme gelmişti. Ancak şimdiye kadar uygulama birliği sağlanamamıştı. Bu kararla birlikte, kamu görevlilerinin internetten gelir elde etmesi konusundaki belirsizliğin giderilmiş olması, disiplin süreçlerinde de yol gösterici olacak.
