Sosyal medya platformlarındaki filtreli ve kusursuz beden algısı, çocukları estetik operasyonlara yönlendiriyor. Son yıllarda estetik yaptırmak isteyen çocukların yaşı 13’e kadar gerilerken, uzmanlar bu durumun çocukların hem fiziksel hem de ruhsal sağlığını tehdit ettiğini belirtiyor. Özellikle Instagram ve TikTok gibi görsel ağırlıklı platformların etkisiyle çocuklar, kendi bedenlerinden memnun olmamaya başlıyor ve burun estetiği, dudak dolgunlaştırma gibi operasyonlar için talepte bulunuyor.
Estetik talebindeki endişe verici artış
Türk Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği verilerine göre, 2023 yılında estetik operasyon geçiren 18 yaş altı hasta sayısı bir önceki yıla göre yüzde 40 arttı. Bu hastaların büyük bir kısmını 13-17 yaş arası kız çocukları oluşturuyor. Uzmanlar, ergenlik dönemindeki bedensel değişimlerin doğal olduğunu ve bu yaşlarda yapılan estetik müdahalelerin uzun vadede olumsuz sonuçlar doğurabileceğini vurguluyor.
Psikiyatrist Dr. Ayşe Yılmaz, konuyla ilgili yaptığı açıklamada: "Çocuklar sosyal medyada gördükleri filtrelenmiş, kusursuz görüntüleri gerçek sanıyor ve kendi bedenlerini yetersiz buluyor. Bu durum, beden algısı bozukluğu ve depresyona yol açabiliyor. Estetik operasyon talebinin altında genellikle psikolojik bir sorun yatıyor" dedi.
Güvenlik ve etik kaygılar
Çocuklara uygulanan estetik operasyonlar, cerrahi müdahale açısından da özel dikkat gerektiriyor. Ergenlik döneminde burun ve diğer yüz kemikleri henüz tam gelişmediği için erken yapılan rinoplasti gibi operasyonlar ileride şekil bozukluklarına neden olabiliyor. Ayrıca anestezi riski, enfeksiyon ve yara izi gibi komplikasyonlar da çocuklarda daha sık görülüyor.
Sağlık Bakanlığı, 18 yaş altı estetik operasyonlarda aile izni ve psikolojik değerlendirme şartı arıyor. Ancak uzmanlar, bu önlemlerin yeterli olmadığını, sosyal medya platformlarının da filtrelerin gerçek olmadığı konusunda farkındalık yaratması gerektiğini savunuyor.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Demir: "Çocukların estetik taleplerini ciddiye almalı ancak bu taleplerin altında yatan nedenleri araştırmalıyız. Çoğu çocuk, akran zorbalığı veya sosyal medya baskısıyla bu kararı alıyor. Onlara sağlıklı beden imajı kazandırmak ve kendilerini olduğu gibi kabul etmelerini sağlamak öncelikli hedef olmalı" şeklinde konuştu.
Toplumsal farkındalık şart
Estetik operasyonların çocuklar üzerindeki etkilerini azaltmak için ebeveynlere büyük görev düşüyor. Çocukların sosyal medya kullanımının izlenmesi, beden algısı konusunda eğitici konuşmalar yapılması ve gerektiğinde psikolojik destek alınması öneriliyor. Ayrıca okullarda medya okuryazarlığı derslerinin artırılması, çocukların gördükleri görüntüleri sorgulamalarına yardımcı olabilir.
Türkiye'de konuyla ilgili yasal düzenlemelerin yetersiz olduğunu belirten sivil toplum kuruluşları, estetik operasyonlara yaş sınırı getirilmesi ve reklamların denetlenmesi çağrısında bulunuyor. Uzmanlar, cerrahların da etik kurallar çerçevesinde çocuk hastaları kabul etmemesi gerektiğinin altını çiziyor.
Sosyal medyanın dayattığı kusursuzluk algısıyla mücadele etmek, çocukların geleceğini korumak adına hayati önem taşıyor. Bu süreçte ebeveynlerin, öğretmenlerin, sağlık çalışanlarının ve politika yapıcıların iş birliği yapması gerekiyor. Ancak toplumsal bir farkındalıkla çocuklarımızı bu tehlikeden koruyabiliriz.
