Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimi ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Sert, yaz tatilinde geç saatlere kadar uyanık kalmaya alışan çocukların, okulların açılmasıyla birlikte uyku düzenlerinin bozulduğunu ve bunun akademik başarı ile genel sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini söyledi. Uzmanlar, uyku düzeninin okulun açılacağı güne bırakılmaması gerektiğini ve ebeveynlerin bu süreçte proaktif olmaları gerektiğini vurguluyor.
Uyku Düzenini Okuldan Önce Oturtun
Çocukların biyolojik saatlerinin yaz tatili boyunca geç saatlere kaydığını belirten Dr. Abdullah Sert, "Yaz aylarında günler uzun, havalar sıcak ve çocuklar daha geç saatlerde uykuya dalıyor. Sabahları da geç kalkıyorlar. Bu durum, okulun ilk gününde alarmla birlikte ciddi bir şok etkisi yaratıyor" dedi. Dr. Sert, uyku düzeninin okul başlamadan en az 10-15 gün önce kademeli olarak düzeltilmesi gerektiğini ifade ederek, "Ebeveynler, çocuklarını her gün 15-20 dakika daha erken yatağa göndererek ve sabahları da erken kaldırarak vücut saatlerini yeniden ayarlayabilir" şeklinde konuştu.
Yetersiz Uyku Çocukları Nasıl Etkiliyor?
Yetersiz ve düzensiz uyku, çocukların sadece okul başarısını değil, aynı zamanda duygusal durumlarını ve fiziksel sağlıklarını da olumsuz etkiliyor. Dr. Sert, uykusuzluk nedeniyle çocuklarda görülen belirtileri şöyle sıraladı: "Dikkat dağınıklığı, hafıza problemleri, sinirlilik, huysuzluk, iştahsızlık, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve hatta obezite riskinin artması. Uyku, çocukların büyüme hormonu salgılanması için de kritik bir öneme sahip." Uzmanlar, okul çağındaki çocukların günde 9-11 saat, ergenlerin ise 8-10 saat uyuması gerektiğini hatırlatıyor.
Yeni eğitim öğretim döneminde başarıyı artırmak isteyen ebeveynlerin uyku düzenini ihmal etmemesi gerektiğinin altını çizen Dr. Sert, "Çocukların yeterli ve kaliteli uyku alabilmeleri için evde sakin bir ortam oluşturulmalı, elektronik cihazlar yatmadan en az bir saat önce kapatılmalı ve kafeinli içeceklerden uzak durulmalı" diye konuştu.
Uyku Rutini Oluşturmak İçin Öneriler
- Çocuğunuzun yatış ve kalkış saatlerini kademeli olarak öne çekin.
- Yatma saati yaklaştığında televizyon, tablet, telefon gibi ekranları kapatın.
- Rahatlatıcı bir uyku rutini oluşturun: kitap okuma, ılık duş, hafif müzik.
- Yatak odasının karanlık, sessiz ve serin olmasını sağlayın.
- Aynı saatte kahvaltı yaparak güne başlangıcı destekleyin.
- Öğleden sonra uzun şekerlemelerden kaçının.
- Düzenli fiziksel aktiviteyi teşvik edin.
Okul Dönemi İçin Sağlıklı Bir Başlangıç
Yaz tatilinin bitmesine az bir süre kala, ailelerin çocuklarının uyku düzenini okul ritmine uyarlamak için harekete geçmesi büyük önem taşıyor. Uzmanlar, bu sürecin sabır ve tutarlılık gerektirdiğini, ancak çocukların yeni düzene alışmasının genellikle bir-iki hafta sürdüğünü belirtiyor. Okul başarısı ve sağlıklı gelişim için uykunun yanı sıra dengeli beslenme, düzenli egzersiz ve sosyal etkileşimin de bir bütün olarak ele alınması gerekiyor. Yeni eğitim yılının tüm öğrencilere ve ailelerine sağlıklı bir başlangıç getirmesi temennisiyle.
