Çin'de üretici fiyat endeksi (ÜFE) mayıs ayında yıllık bazda yüzde 9 artarak son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Batı Asya'daki savaşın küresel enerji ve ham madde fiyatlarında yol açtığı yükseliş, Çin'in imalat sektöründe maliyet baskılarını artırdı. Çin Ulusal İstatistik Bürosu'nun verilerine göre, mayısta ÜFE bir önceki aya göre de yüzde 0,6 yükseldi. Özellikle petrol, doğal gaz ve metal fiyatlarındaki artış, üretici enflasyonunun ana itici gücü oldu. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ise mayısta yıllık yüzde 1,3 ile beklentilerin altında kaldı. Uzmanlar, ÜFE'deki yükselişin önümüzdeki aylarda tüketici fiyatlarına yansıyabileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel savaşın küresel etkileri
Batı Asya'da devam eden savaş, başta petrol olmak üzere emtia fiyatlarında dalgalanmalara neden oluyor. Çin, dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı konumunda. Mayıs ayında Brent petrol varil fiyatı ortalama 70 doların üzerinde seyrederken, Çin'deki rafineri maliyetleri de arttı. Aynı dönemde doğal gaz fiyatları da yüzde 30'a yakın yükseldi. Çelik, bakır ve alüminyum gibi temel metallerde de arz sıkıntısı ve fiyat artışı yaşandı. Çin hükümeti, emtia fiyatlarındaki yükselişi dengelemek için stratejik rezervlerden piyasaya mal sürmeye başladı. Ancak analistler, bu önlemlerin kısa vadede etkili olamayabileceğini belirtiyor.
İmalat sektöründe kâr marjı sıkışması
ÜFE'deki artış, özellikle küçük ve orta ölçekli imalatçıları zorluyor. Hammadde maliyetlerindeki yükseliş, üreticilerin kâr marjlarını aşındırırken nihai tüketiciye yansıyan fiyat artışları henüz sınırlı kaldı. Çin'in ihracat odaklı ekonomisinde, yurt dışı talebinin güçlü seyretmesi firmaların maliyetleri bir süre daha absorbe etmesine olanak tanıyor. Ancak talep yavaşlarsa veya küresel enflasyon kalıcı olursa, Çin'de tüketici fiyatları üzerinde yukarı yönlü risk oluşabilir. Mayıs ayında TÜFE'de gıda fiyatları düşüş gösterirken, konut ve ulaştırma hizmetlerindeki artış dikkat çekti. Çin Merkez Bankası, fiyat istikrarını sağlamak için ihtiyari tedbirleri devreye alabileceğini sinyalini verdi.
Küresel enflasyon görünümü
Çin'deki ÜFE artışı, dünya genelinde gözlenen enflasyonist baskının bir parçası olarak değerlendiriliyor. ABD'de üretici fiyatları mayısta yıllık yüzde 6,6 ile rekor kırarken, Avrupa'da da enerji maliyetleri yükseliyor. Çin'in en büyük ticaret ortaklarından olan Avrupa Birliği, yeşil dönüşüm ve enerji bağımsızlığı hedefleri doğrultusunda fosil yakıt kullanımını azaltmaya çalışıyor. Ancak kısa vadede bu dönüşümün maliyetleri enflasyonu besliyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel enflasyonun 2023'te zirve yapmasını beklediğini, gelişmekte olan ülkelerdeki risklerin daha belirgin olduğunu belirtiyor.
Çin'in üretici enflasyonu verileri, ekonomik toparlanmanın kırılgan olduğu bir dönemde geldi. Batı Asya'daki savaşın sürmesi ve arz tarafındaki aksaklıklar, enflasyon görünümüne ilişkin belirsizliği artırıyor. Politika yapıcılar, büyümeyi desteklemek ile fiyat istikrarını korumak arasında ince bir çizgide ilerlemek zorunda. Önümüzdeki aylarda TÜFE'nin yönü, Çin Merkez Bankası'nın para politikası duruşu ve küresel emtia fiyatlarının seyrine bağlı olacak.
