Çin'de ordunun en üst kademelerinde yer alan iki general, Zhang Youxia ve Liu Zhenli, "ciddi disiplin ve yasa ihlalleri" gerekçesiyle Çin Komünist Partisi'nden (ÇKP) ve ordudan ihraç edildi. Devlet medyasına göre karar, yolsuzluk, görevi kötüye kullanma, partiye sadakatsizlik ve hizip oluşturma suçlamalarıyla alındı. Bu ihraç, Çin ordusundaki en yüksek rütbeli tasfiyelerden biri olarak kayda geçti.
İhraç kararının ayrıntıları
Çin resmi haber ajansı Xinhua'nın duyurduğuna göre, Merkez Askeri Komisyonu üyesi ve eski Savunma Bakanı General Zhang Youxia ile Stratejik Destek Kuvvetleri Komutanı General Liu Zhenli, parti disiplinini ihlal etmekle suçlandı. Soruşturma, her iki generalin de yolsuzluk yaptığını, görevlerini kişisel çıkar için kullandığını, partiye sadakatsizlik gösterdiğini ve orduda hizip oluşturarak birlik ve beraberliği bozduğunu ortaya koydu.
İhraç kararı, ÇKP Merkez Askeri Komisyonu'nun onayıyla alındı. Generallerin ayrıca askeri mahkemeye sevk edilebileceği ve haklarında yasal işlem başlatılabileceği belirtiliyor. Zhang Youxia, daha önce Savunma Bakanı olarak görev yapmış ve Çin'in askeri modernizasyonunda kilit rol oynamıştı. Liu Zhenli ise 2015 yılında kurulan Stratejik Destek Kuvvetleri'nin ilk komutanıydı. Her iki isim de Çin ordusunun en üst karar organı olan Merkez Askeri Komisyonu'nda yer alıyordu.
Arka plan: Çin ordusunda yolsuzlukla mücadele
Çin ordusunda yolsuzlukla mücadele kampanyası, Devlet Başkanı Xi Jinping'in 2012'de göreve gelmesinden bu yana hız kazandı. O dönemden bu yana onlarca üst düzey subay yolsuzluk suçlamalarıyla görevden alındı veya ihraç edildi. 2017'de eski Merkez Askeri Komisyonu başkan yardımcıları Xu Caihou ve Guo Boxiong yolsuzluktan suçlu bulunarak ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştı.
Son yıllarda özellikle Stratejik Destek Kuvvetleri ve Roket Kuvvetleri'nde yoğunlaşan soruşturmalar, ordunun en stratejik birimlerinde dahi yolsuzluğun yaygın olduğunu gösteriyor. Geçtiğimiz yıl da birçok general görevden alınmış, bazıları partiden ihraç edilmişti. Uzmanlar, bu tasfiyelerin Xi Jinping'in ordudaki otoritesini pekiştirmeyi ve silahlı kuvvetlerin siyasi sadakatini güvence altına almayı amaçladığını belirtiyor.
Zhang Youxia'nın ihracı özellikle dikkat çekici çünkü kendisi uzun süredir Xi Jinping'in yakın çevresinde yer alan bir isimdi. 2018-2023 yılları arasında Savunma Bakanı olarak görev yapan Zhang, Çin'in askeri diplomasisinde önemli rol oynamıştı. Liu Zhenli ise uzay ve siber uzay operasyonlarından sorumlu Stratejik Destek Kuvvetleri'nin başındaydı. Bu iki ismin ihracı, ordunun en üst kademesindeki güven sarsıntısını gözler önüne seriyor.
Olası etkiler ve bağlam
Bu tasfiye, Çin ordusunun modernizasyon sürecinde önemli bir sarsıntı olarak değerlendiriliyor. Özellikle Tayvan ve Güney Çin Denizi'ndeki gerilimlerin arttığı bir dönemde, ordunun üst yönetimindeki istikrarsızlık dikkatle izleniyor. Batılı analistler, bu tür ihraçların Çin'in askeri operasyonel kapasitesini kısa vadede olumsuz etkileyebileceğini, ancak uzun vadede disiplin ve sadakati artırmayı hedeflediğini söylüyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, konuyla ilgili soru üzerine, "Parti ve ordu içindeki yolsuzlukla mücadele kararlılıkla sürdürülecektir. Hiç kimse yasaların üstünde değildir." açıklamasını yaptı. Resmi açıklamada, soruşturmaların titizlikle yürütüldüğü ve adil yargılanma güvencesinin sağlandığı vurgulandı.
Çin ordusundaki bu son tasfiye, Xi Jinping'in "mutlak sadakat" ve "sıfır tolerans" politikasının bir parçası olarak görülüyor. 2027'de yapılacak ÇKP 21. Ulusal Kongresi öncesinde ordudaki dengelerin yeniden şekillenmesi bekleniyor. Zhang ve Liu'nun ihracı, ordunun en üst kademesindeki güç mücadelesinin ve yolsuzlukla mücadelenin ne denli derinleştiğini gösteriyor. Gelişmeler, Çin'in askeri ve siyasi yapısında önümüzdeki dönemde daha fazla değişikliğe işaret ediyor.
