Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), kamuoyunda "Sosyal Medya Yasası" olarak bilinen ve sosyal medya platformlarına yüzde 90'a, oyun sitelerine ise yüzde 50'ye varan bant daraltması uygulamasının önünü açan düzenlemenin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) başvurdu. Başvuruyu CHP İstanbul Milletvekili ve eski Genel Başkan Yardımcısı Gökhan Günaydın, partisi adına AYM'ye sundu. Günaydın, düzenlemenin ifade özgürlüğünü kısıtladığına ve teknik gerekçelerle değil, siyasi amaçlarla hazırlandığına dikkat çekti.
Düzenleme neleri kapsıyor?
CHP'nin itiraz ettiği düzenleme, 7418 sayılı "Dezenformasyonla Mücadele Kanunu" ve ilgili yönetmeliklerle getirilen bant daraltma yetkisini içeriyor. Kanun, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı'na, "toplum sağlığı, kamu düzeni, milli güvenlik veya suç işlenmesini önleme" gibi gerekçelerle internet sitelerinin bant genişliğini daraltma yetkisi veriyor. CHP'ye göre, bu yetki sınırsız ve denetimsiz bir şekilde kullanılabilecek. Özellikle sosyal medya platformlarına yüzde 90, oyun sitelerine yüzde 50 bandı uygulanabilecek. Günaydın, "Bu bir teknik düzenleme değil, tamamen siyasi bir müdahaledir. İktidar, eleştirel sesleri susturmak için bu yolu seçmiştir" dedi.
CHP'nin Anayasa'ya aykırılık gerekçeleri
Başvuruda, düzenlemenin Anayasa'nın 26. maddesindeki ifade özgürlüğü, 13. maddedeki temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması rejimi ve 2. maddedeki hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu belirtildi. Günaydın, "Bant daraltma cezası, adeta bir idari yaptırım gibi düzenlenmiş ancak cezaların kanuniliği ilkesine uygun değil. Hangi eyleme hangi oranda daraltma uygulanacağı belli değil. Bu, keyfiliğe yol açar" ifadelerini kullandı. Ayrıca, düzenlemenin Anayasa'nın 22. maddesindeki haberleşme özgürlüğüne de müdahale ettiği savunuldu.
Muhalefet ve sivil toplum tepkili
Sosyal Medya Yasası'na muhalefetin yanı sıra gazeteci ve sivil toplum örgütlerinden de yoğun tepki gelmişti. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti ve İnternet Derneği gibi kuruluşlar, yasanın ifade özgürlüğünü kısıtlayacağını ve sosyal medyayı sansürleyeceğini belirtmişti. CHP'nin başvurusuyla birlikte süreç AYM'ye taşınmış oldu. AYM'nin başvuruyu öncelikli olarak ele alması ve yürütmeyi durdurma kararı vermesi bekleniyor. Ancak mahkemenin karar süreci birkaç ay sürebilir.
Değerlendirme
CHP'nin bu başvurusu, iktidar ile muhalefet arasında dijital haklar konusundaki gerilimi yeniden alevlendirdi. Daha önce de benzer düzenlemeler AYM tarafından iptal edilmiş veya yürütmesi durdurulmuştu. Bu başvurunun sonucu, Türkiye'de internet özgürlüğü ve demokratik katılım açısından belirleyici olacak. Uzmanlar, AYM'nin bu düzenlemeyi ifade özgürlüğü ve hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde değerlendirmesi gerektiğini vurguluyor.
