CHP Eskişehir İl Başkanı Talat Yalaz hakkında, 7 Ocak 2025’te yaptığı bir konuşmada “halkı kanunlara uymamaya alenen tahrik” ettiği gerekçesiyle 1.5 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açıldı. Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianame, Eskişehir 5. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Yalaz’ın, CHP il binasında düzenlenen basın toplantısında sarf ettiği sözlerin, Türk Ceza Kanunu’nun 217. maddesi kapsamında suç unsuru taşıdığı belirtiliyor.
İddianamede yer alan suçlamalar
Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın hazırladığı iddianamede, Talat Yalaz’ın 7 Ocak 2025 günü CHP Eskişehir İl Başkanlığı’nda düzenlediği basın toplantısında, “Kanunların uygulanmasında çifte standart olduğunu, vatandaşların mevcut yasal düzenlemelere uymak zorunda olmadığını” ima eden ifadeler kullandığı öne sürülüyor. İddianamede, Yalaz’ın sözlerinin, dinleyicileri kanunlara karşı gelmeye teşvik ettiği ve kamu düzenini bozmaya elverişli olduğu vurgulanıyor. Savcılık, söz konusu eylemin “halkı kanunlara uymamaya alenen tahrik” suçunu oluşturduğunu belirterek, Yalaz’ın TCK 217/1 maddesi uyarınca cezalandırılmasını talep etti. İddianamede ayrıca, eylemin basın yoluyla işlenmesi nedeniyle cezanın yarı oranında artırılması gerektiği ifade ediliyor.
CHP’den ilk açıklama
CHP Eskişehir İl Başkanlığı, dava açılmasının ardından yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, Talat Yalaz’ın bir siyasi parti il başkanı olarak anayasal ifade özgürlüğü çerçevesinde görüşlerini dile getirdiği savunuldu. Açıklamada, “Sayın Yalaz’ın konuşması, hiçbir şekilde kanunlara uymamayı teşvik etmemekte, aksine adil yargılanma ve hukukun üstünlüğü talebini içermektedir” denildi. Parti, sürecin hukuki takipçisi olacağını ve Yalaz’a her türlü desteği sağlayacaklarını duyurdu. Öte yandan, CHP Genel Merkezi’nden konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapılmazken, parti kaynakları davanın siyasi amaçlı olduğunu ima eden değerlendirmelerde bulundu.
Hukuki süreç ve olası ceza
TCK’nın 217. maddesi, “Halkı kanunlara uymamaya alenen tahrik” suçunu düzenliyor. Bu maddeye göre, halkı kanunlara karşı gelmeye teşvik eden kişi, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılabiliyor. Eğer eylem basın ve yayın yoluyla işlenirse ceza yarı oranında artırılabiliyor. Talat Yalaz’ın avukatı, müvekkilinin ifade özgürlüğü kapsamında hareket ettiğini ve iddiaları reddettiklerini belirtti. Davanın ilk duruşmasının önümüzdeki ay görülmesi bekleniyor. Yalaz hakkında ayrıca, aynı konuşma nedeniyle “kamu görevlisine hakaret” suçlamasıyla da soruşturma başlatıldığı ancak bu soruşturmanın henüz iddianame aşamasına gelmediği öğrenildi.
Siyasi yankılar
Davaya siyasi partilerden farklı tepkiler geldi. AK Parti sözcüsü, “Hiç kimsenin kanunları çiğnemeye teşvik etme hakkı yoktur. Yargı süreci işlemektedir” derken, İYİ Parti ve DEM Parti gibi muhalefet partileri davanın ifade özgürlüğüne müdahale olduğunu savundu. Sivil toplum kuruluşları da konuyu yakından takip ettiklerini duyurdu. Talat Yalaz, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Hukuka olan inancım tamdır. Bu dava, siyasi bir linç girişimidir” ifadelerini kullandı. Eskişehir’deki siyasi atmosferin giderek gerildiği gözlenirken, yerel basın konuyu manşetlerine taşıdı. Bu dava, Türkiye’de siyasetçilerin söylemleri üzerinden yargılanması tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Özellikle seçim öncesi dönemde yaşanan bu gelişme, muhalefet partileri tarafından “sindirme politikası” olarak nitelendiriliyor. Hukukçular ise TCK 217. maddenin yorumlanmasındaki belirsizliklere dikkat çekerek, bu tür davaların ifade özgürlüğü ile kamu düzeni arasındaki hassas dengeyi test ettiğini vurguluyor. Önümüzdeki dönemde mahkemenin vereceği karar, siyaset-hukuk ilişkisi açısından emsal niteliği taşıyabilir.
