Çekya'da eğitimde yeni bir dönem başlıyor. Hükümet, anaokulundan liseye kadar tüm eğitim kademelerinde teneffüsler ve okul sonrası programlar dahil cep telefonu ve elektronik cihaz kullanımını tamamen yasaklamaya hazırlanıyor. Başbakan Andrej Babis ve Eğitim Bakanı Robert Plaga tarafından hazırlanan yasa tasarısı, öğrencilerin dikkat dağınıklığını azaltmayı ve sosyal etkileşimi artırmayı hedefliyor. Tasarıya göre, sadece derslerde değil, okulun tüm alanlarında telefon kullanımı yasak olacak. Acil durumlar için okul idaresine bildirim yapılması gerekecek. Yasa tasarısı önümüzdeki hafta meclise sunulacak ve kabul edilmesi halinde 2025-2026 eğitim öğretim yılından itibaren yürürlüğe girecek.
Yasa tasarısının detayları
Yasa tasarısı, okul öncesi eğitimden ortaöğretime kadar tüm kademeleri kapsıyor. Öğrenciler, okula telefon ve benzeri cihazlarını getirebilecek ancak getirdikleri cihazları sınıf öğretmenine teslim etmek zorunda olacak. Cihazlar, okul çıkışında iade edilecek. Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için istisna tanınacak. Ayrıca, okulların belirleyeceği kurallar çerçevesinde, derslerde eğitim amaçlı tablet kullanımına izin verilebilecek.
Neden böyle bir karar alındı?
Eğitim Bakanı Robert Plaga, yaptığı açıklamada, cep telefonlarının öğrencilerin derse odaklanmasını engellediğini, sosyal becerilerini olumsuz etkilediğini ve siber zorbalık riskini artırdığını belirtti. Bakan Plaga, "Öğrencilerimizin daha sağlıklı bir okul ortamında yetişmesi için bu adımı atıyoruz. Araştırmalar, telefon yasaklarının akademik başarıyı artırdığını gösteriyor" dedi. Ayrıca, Fransa, İtalya ve Hollanda gibi ülkelerde uygulanan benzer yasakların olumlu sonuçlar verdiği kaydedildi.
Öğrencilerin ve velilerin tepkisi
Karara bazı öğrenci grupları tepki gösterirken, veli dernekleri genel olarak destekliyor. Prag'da bir lise öğrencisi olan Pavel Novak, "Telefonlarımızı almamız sosyalleşmeyi engelliyor, aslında konuşmayı öğrenemiyoruz" diyerek yasağı destekledi. Bazı veliler ise acil durumlarda çocuklarına ulaşamama endişesi taşıdıklarını dile getirdi. Okul idareleri, acil durumlarda velilerin okulu arayarak haber alabileceğini belirtti.
Yasağın uygulanması ve cezai yaptırımlar
Yasağı ihlal eden öğrencilere, ilk seferde uyarı, tekrarında okul içi sosyal hizmet veya telefonun bir hafta süreyle okulda muhafaza edilmesi gibi yaptırımlar uygulanacak. Ağır ihlallerde veli bilgilendirilecek ve disiplin kuruluna sevk edilecek. Okullar, yasağın uygulanmasından sorumlu olacak ve denetimler düzenli olarak yapılacak.
Diğer ülkelerdeki uygulamalar
Fransa'da 2018'den itibaren anaokulu ve ilkokullarda cep telefonu kullanımı tamamen yasaklanırken, ortaokullarda da sınırlandırılmıştı. İtalya'da 2022'de benzer bir yasa çıkarıldı. Hollanda'da ise 2024'ten itibaren tüm okullarda cep telefonu yasaklandı. Çekya, bu uygulamalara en kapsamlı şekilde dahil olan ülkelerden biri olacak.
Eğitim uzmanları, yasağın asıl amacının disiplinden ziyade çocukların dijital bağımlılığını önlemek ve yüz yüze iletişim becerilerini geliştirmek olduğunu vurguluyor. Ancak, teknolojiyi tamamen yasaklamanın yerine dijital okuryazarlık eğitimlerinin verilmesi gerektiğini savunanlar da bulunuyor. Çekya hükümeti, yasağın yanı sıra medya okuryazarlığı derslerini müfredata eklemeyi planlıyor.
