ÇAYKUR'un yeni sezonda uygulamaya koyduğu kota ve kontenjan sistemi, Karadeniz Bölgesi'ndeki çay üreticilerini zor durumda bıraktı. Üreticiler, ÇAYKUR'a vermeleri gereken çay kotasını aştıkları için fazla ürünlerini özel sektöre 27 liradan satmak zorunda kalıyor. Bu durum, bölgedeki çay üreticilerinin tepkisine yol açarken, CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz konuya ilişkin açıklamalarda bulundu.
Kota uygulaması nasıl işliyor?
ÇAYKUR, her üreticiye belirli bir yaş çay kotası belirliyor. Bu kotayı aşan üreticiler, fazla ürünlerini ÇAYKUR'a veremiyor ve özel sektöre yönlendiriliyor. Özel sektör ise yaş çayın kilogramına 27 lira gibi düşük bir fiyat veriyor. Bu rakam, üreticilerin maliyetlerini karşılamaktan uzak. Üreticiler, emeklerinin karşılığını alamadıklarını belirterek, ÇAYKUR'un kota uygulamasından vazgeçmesini istiyor.
CHP Rize İl Başkanı'ndan çağrı
CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz, yaptığı yazılı açıklamada, "ÇAYKUR'un bu uygulaması üreticiyi mağdur etmektedir. Üretici, ürününü 27 liraya satmak zorunda bırakılarak ekonomik olarak sıkıntıya sokulmaktadır. Bir an önce çay kanunu çıkarılmalı ve yaş çayda taban fiyat uygulaması kanunlaştırılmalıdır" ifadelerini kullandı. Deniz, ayrıca ÇAYKUR'un kota sistemini gözden geçirmesi ve üreticinin yanında olması gerektiğini vurguladı.
Üreticiler ne diyor?
Rize'nin İyidere ilçesinde çay üreticiliği yapan Mehmet Kaya, "Bu yıl kotamızı doldurduk. Fazla çayımızı ÇAYKUR almıyor. Mecburen özel sektöre 27 liraya veriyoruz. Oysa maliyetimiz çok daha yüksek. Bu gidişle çay üretimi biter" dedi. Diğer bir üretici Ayşe Demir ise, "Devlet bizi korumalı. ÇAYKUR, kamu kurumu olarak üreticiyi mağdur etmemeli" şeklinde konuştu.
Bölgedeki etkiler ve beklentiler
Uzmanlar, çay üreticilerinin yaşadığı bu krizin bölge ekonomisine de olumsuz yansıyacağını belirtiyor. Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun gibi illerde yaklaşık 1 milyon kişi geçimini çaydan sağlıyor. Kota uygulamasının devam etmesi halinde üreticilerin borçlanacağı ve üretimden kopabileceği ifade ediliyor. Sivil toplum kuruluşları, konunun Meclis gündemine taşınması için çağrı yapıyor.
Çay sektörü, Türkiye'nin önemli tarımsal ürünlerinden biri. ÇAYKUR'un kota politikası, sadece üreticiyi değil, aynı zamanda bölgedeki ticareti de etkiliyor. Uygulamanın sürdürülebilir olmadığını düşünenler, daha adil bir modelin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. Konuyla ilgili olarak ÇAYKUR'dan henüz resmi bir açıklama gelmedi.
