Uluslararası danışmanlık kuruluşu Capital Economics, Türkiye ekonomisine ilişkin yeni bir analiz yayımladı. Kıdemli Ekonomist Liam Peach tarafından hazırlanan raporda, Türkiye'nin enerji şoklarına karşı bölgesindeki diğer ülkelere kıyasla daha riskli bir konumda olduğu vurgulandı. Peach, Hürmüz Boğazı'ndaki olası bir gerilimin Türkiye'yi diğer gelişmekte olan piyasalardan daha fazla etkileyeceğini belirtti.
Enflasyon düşüş eğiliminde
Analizde, Türkiye'de enflasyonun düşüş eğilimini sürdüreceği ve TCMB'nin önümüzdeki dönemde gevşeme döngüsüne yeniden başlayabileceği öngörüldü. Peach, Merkez Bankası'nın mevcut sıkı duruşunun fiyat istikrarını sağlamada etkili olduğunu ancak devam eden jeopolitik risklerin dengeleri bozabileceğini ifade etti. Özellikle enerji ithalatına bağımlılığın yüksek olması, Türkiye'yi küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı kırılgan hale getiriyor.
Bölgesel karşılaştırma ve artan riskler
Capital Economics raporunda, Türkiye'nin enerji fiyatlarına karşı kırılganlığı, petrol ve doğalgaz ithalatının GSYH içindeki payı üzerinden diğer Doğu Avrupa ve Orta Doğu ülkeleriyle karşılaştırıldı. Rapora göre, Türkiye enerji fiyatlarındaki %10'luk bir artıştan GSYH'sinin yaklaşık %1,5'i oranında olumsuz etkileniyor. Bu oran Polonya'da %0,8, Romanya'da ise %0,6 seviyesinde gerçekleşiyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin tırmanması halinde petrol fiyatlarının varil başına 100 doları aşabileceği uyarısı yapan Peach, bu durumda Türkiye'nin cari açığının daha da genişleyeceğini ve enflasyonist baskıların artacağını belirtti. Ayrıca, Türkiye'nin yüksek dış borç stoku ve zayıf rezerv pozisyonu da riskleri artıran diğer unsurlar olarak sıralandı.
Peach, değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi: 'Türkiye, enerji şoklarına karşı bölgenin en kırılgan ekonomisi konumunda. Hürmüz Boğazı'nda yaşanacak herhangi bir aksama, diğer ülkelere kıyasla Türkiye'yi daha derinden etkileyecektir. Bu nedenle politik yapıcıların enerji arz güvenliği ve alternatif tedarik kanallarını acilen değerlendirmesi gerekiyor.'
TCMB'nin politika adımları
Capital Economics, TCMB'nin sıkı para politikası duruşunu sürdürmesine rağmen, enflasyon görünümündeki iyileşmenin ardından yılın ikinci yarısında faiz indirimlerinin başlayabileceğini öngördü. Ancak bu adımların jeopolitik gelişmelere bağlı olarak ertelenebileceği de not edildi. Peach, 'Enflasyon düşüş trendinde olsa da, enerji fiyatlarındaki olası bir sıçrama Merkez Bankası'nı yeniden sıkılaştırmaya zorlayabilir' dedi.
Raporda ayrıca, Türkiye'nin enerji dönüşümü ve yenilenebilir enerji yatırımlarının uzun vadede dış kırılganlığı azaltabileceği ancak kısa vadede etkili olmayacağı ifade edildi. Analiz, Türkiye'nin enerji ithalatı bağımlılığını azaltmak için nükleer enerji ve yerli kaynaklara yönelmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı.
Sonuç olarak, Capital Economics'in analizi, Türkiye ekonomisinin jeopolitik risklere karşı kırılgan yapısını bir kez daha gözler önüne serdi. Enerji şoklarının ekonomiye yansımalarının sınırlı kalması için yapısal reformların hayata geçirilmesi ve enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi gerektiği anlaşılıyor. Aksi takdirde, kısa vadede cari açık ve enflasyon üzerinde baskı oluşmaya devam edecek.
