Halk arasında "akciğer tansiyonu" olarak bilinen pulmoner hipertansiyon, akciğer atardamarlarındaki kan basıncının normal değerlerin üzerine çıkmasıyla karakterize, ilerleyici ve yaşamı tehdit eden bir hastalıktır. Uzmanlar, açıklanamayan nefes darlığı, çabuk yorulma, göğüs ağrısı ve bayılma gibi şikayetlerin altında bu hastalığın yatabileceğini belirterek erken teşhisin önemine dikkat çekiyor.
Pulmoner Hipertansiyon Nedir?
Pulmoner hipertansiyon, akciğerlere kan taşıyan damarlarda basıncın artması sonucu kalbin sağ ventrikülünün daha fazla efor sarf etmesine yol açar. Zamanla kalp yetersizliği ve ciddi komplikasyonlar gelişebilir. Hastalık, nedeni bilinmeyen (idiyopatik) formdan, kalp hastalıkları, akciğer hastalıkları, bağ dokusu hastalıkları veya karaciğer hastalıklarına bağlı ikincil formlara kadar geniş bir yelpazede görülebilir.
Belirtiler Sinsi Başlayabilir
Hastalığın erken dönemlerinde belirtiler silik olabilir. En sık görülen şikayetler arasında eforla ortaya çıkan nefes darlığı, halsizlik, çabuk yorulma, göğüs ağrısı, çarpıntı, bacaklarda ve karında şişlik, dudaklarda morarma yer alır. İlerleyen evrelerde bayılma atakları ve istirahatte bile nefes darlığı görülebilir. Bu belirtiler başka hastalıklarla karıştırılabildiği için tanı gecikebilir.
Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Pulmoner hipertansiyon tanısı için ekokardiyografi, sağ kalp kateterizasyonu, akciğer fonksiyon testleri ve görüntüleme yöntemleri kullanılır. Kesin tanı, sağ kalp kateterizasyonu ile konur. Tedavide amaç, semptomları hafifletmek, yaşam kalitesini artırmak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaktır. Günümüzde çeşitli ilaç grupları (endotelin reseptör antagonistleri, fosfodiesteraz-5 inhibitörleri, prostasiklin analogları ve çözünür guanilat siklaz uyarıcıları) kullanılmaktadır. Uygun hastalarda akciğer nakli de bir seçenek olabilir.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Hastaların tuz alımını kısıtlaması, düzenli ve hafif egzersiz yapması, sigaradan uzak durması, yüksek rakımlı bölgelerden kaçınması ve grip ile zatürre aşılarını yaptırması önerilir. Ayrıca hamilelik planlayan kadınların mutlaka doktorlarına danışması gerekir.
Uzmanlar Uyarıyor: Belirtileri İhmal Etmeyin
Göğüs hastalıkları ve kardiyoloji uzmanları, nedeni açıklanamayan nefes darlığı ve çabuk yorulma şikayetlerinin altında pulmoner hipertansiyonun yatabileceğini vurguluyor. Erken teşhis ile hastalığın seyri önemli ölçüde iyileştirilebiliyor. Toplumda farkındalığın artırılması için çalışmalar sürüyor.
Pulmoner hipertansiyon, nadir görülen ancak ciddi bir hastalıktır. Belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmak hayat kurtarıcı olabilir.
