Türkiye'de 1980 doğumlu olup Bulgaristan'da çalışan bir vatandaşın emeklilik hakkı, son dönemde sosyal güvenlik uzmanlarının sıkça karşılaştığı konulardan biri haline geldi. Yurt dışında çalışan Türk vatandaşları, hem Türkiye'deki hem de çalıştıkları ülkedeki prim günlerini nasıl birleştireceklerini ve hangi ülkenin emeklilik kurallarına tabi olacaklarını araştırıyor. Özellikle Bulgaristan'da uzun süreli çalışanlar için iki ülke arasındaki sosyal güvenlik anlaşması belirleyici rol oynuyor.
İki Ülke Arasındaki Sosyal Güvenlik Anlaşması
Türkiye ile Bulgaristan arasında 2005 yılında imzalanan Sosyal Güvenlik Anlaşması, her iki ülkede çalışan vatandaşların prim günlerinin birleştirilmesine olanak tanıyor. Anlaşma kapsamında, Türkiye'deki hizmet süreleri ile Bulgaristan'daki sigortalılık süreleri toplanarak emeklilik başvurusunda kullanılabiliyor. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, hangi ülkenin mevzuatına göre emeklilik hesaplamasının yapılacağı. Kişinin son olarak hangi ülkede çalıştığı ve toplam prim günlerinin ne kadar olduğu, başvuru merciini belirliyor.
1980 Doğumlular İçin Emeklilik Şartları
1980 doğumlu bir vatandaş için Türkiye'de emeklilik yaşı, 5510 sayılı Kanun'a göre kademeli olarak artırıldı. 1980 doğumlular için normal emeklilik yaşı erkeklerde 60, kadınlarda 58 olarak uygulanıyor; ancak prim gün sayısı ve sigortalılık süresi de önemli. Bulgaristan'da ise emeklilik yaşı kademeli olarak yükseltiliyor; 2024 itibarıyla erkeklerde 64, kadınlarda 61 yaş ve üzeri geçerli. Prim gün şartı ise Bulgaristan'da 15 yıl olarak uygulanıyor. Dolayısıyla Türk vatandaşının hangi ülkede emekli olacağı, çalışma süresinin dağılımına bağlı.
Hangi Ülkeden Emekli Olunur?
Eğer kişi, Bulgaristan'da 15 yıldan fazla çalışmışsa ve son sigortalılığı Bulgaristan'da ise, Bulgaristan sosyal güvenlik kurumu (NSSI) üzerinden emeklilik başvurusu yapabilir. Bu durumda Türkiye'deki prim günleri de hesaba katılarak toplam süre değerlendirilir. Ancak Türkiye'de emeklilik için gereken prim günü ve yaş şartları daha erken sağlanıyorsa, Türkiye'den emekli olmak da mümkün. Bu noktada kişinin son 7 yıl içindeki sigortalılık durumu ve toplam prim günleri belirleyici.
Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
Emeklilik başvurusu için öncelikle Bulgaristan'daki çalışma geçmişini gösteren hizmet dökümü (NSSI'den alınacak) ve Türkiye'deki hizmet dökümü (e-Devlet üzerinden) gerekiyor. Bu belgelerle birlikte, Türkiye'de Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) veya Bulgaristan'da NSSI'ye başvurulabilir. Başvuru sırasında iki ülke arasındaki anlaşma çerçevesinde iletişim protokolleri uygulanır. Süreç, evrak eksikliği nedeniyle uzayabilir; bu nedenle belgelerin eksiksiz ve tercüme edilmiş olması önemli.
Uzmanlardan Uyarılar
Sosyal güvenlik uzmanları, yurt dışında çalışan vatandaşların prim günlerini düzenli olarak kontrol etmelerini ve eksik günleri varsa tamamlamalarını öneriyor. Ayrıca, Bulgaristan'da çalışırken Türkiye'deki sigortalılığın devam edip etmediği de önemli; çünkü aynı anda iki ülkede sigortalı olmak bazı durumlarda çakışmalara yol açabiliyor. 1980 doğumlu vatandaşlar için emeklilik planlaması yaparken, her iki ülkenin mevzuatındaki değişiklikleri takip etmek gerekiyor.
Sonuç olarak, Bulgaristan'da çalışan 1980 doğumlu bir Türk vatandaşı, iki ülke arasındaki sosyal güvenlik anlaşması sayesinde prim günlerini birleştirerek emekli olabilir. Hangi ülkeden emekli olacağı, çalışma sürelerinin dağılımına ve son sigortalılık durumuna bağlı. Başvuru öncesinde SGK ve NSSI'den güncel bilgi almak, süreci kolaylaştıracaktır.
