Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Karadeniz'de Bulgaristan'ın münhasır ekonomik bölgesinde iki ticari gemiye yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırısını uluslararası deniz hukukunun ağır ihlali olarak nitelendirerek, saldırıların faillerinin belirlenmesi için derhal soruşturma başlatılmasını istedi. Yotova, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 6 ülkeye müzakere çağrısı yaparak bölgesel işbirliğinin önemine vurgu yaptı.
Bulgaristan'dan sert tepki: 'Deniz hukuku ihlal edildi'
Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, yaptığı yazılı açıklamada, saldırının Bulgaristan'ın egemenlik haklarını hedef aldığını belirterek, "Münhasır ekonomik bölgemizde ticari gemilere yönelik İHA saldırısı, uluslararası deniz hukukunun ağır bir ihlalidir. Bu saldırının failleri bir an önce tespit edilmeli ve hesap vermelidir" dedi. Yotova, Bulgaristan'ın Karadeniz'de barış ve istikrarın korunması için tüm diplomatik kanalları kullanacağını söyledi.
Saldırının ardından Bulgaristan hükümeti, olayla ilgili kapsamlı bir soruşturma başlatılması için uluslararası kuruluşlara resmi başvuruda bulundu. Ülkenin deniz kuvvetleri, bölgede devriye faaliyetlerini artırdı ve ticari gemilere yönelik güvenlik önlemlerini sıkılaştırdı.
Türkiye dahil 6 ülkeye müzakere çağrısı
Yotova, Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerin ortak hareket etmesi gerektiğini vurgulayarak, Türkiye, Romanya, Ukrayna, Rusya ve Gürcistan'ın yanı sıra ilgili uluslararası kuruluşlara müzakere çağrısı yaptı. "Karadeniz'de güvenlik tek bir ülkenin sorunu değildir. Bölgesel istikrar için hep birlikte çalışmalıyız" ifadelerini kullanan Yotova, saldırının ardından acil bir toplantı düzenlenmesi gerektiğini belirtti.
Bulgaristan'ın çağrısına ilk yanıt Türkiye'den geldi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, olayı yakından takip ettiklerini ve bölgede istikrarın korunması için Bulgaristan ile işbirliğine hazır olduklarını bildirdi. Bakanlık, saldırının faillerinin bir an önce belirlenmesi gerektiğini vurguladı.
Romanya ve Gürcistan da saldırıyı kınayarak, Karadeniz'de artan gerginlikten endişe duyduklarını açıkladı. Ukrayna, saldırının arkasında Rusya'nın olduğunu ima ederken, Rusya iddiaları reddetti.
Karadeniz'de artan saldırılar ve bölgesel gerilim
Karadeniz'de son aylarda ticari gemilere yönelik saldırılar artış gösterdi. Ukrayna savaşının başlamasından bu yana bölgede mayın tehlikesi ve İHA saldırıları sıkça yaşanıyor. Bulgaristan'ın münhasır ekonomik bölgesinde gerçekleşen son saldırı, NATO üyesi bir ülkeyi doğrudan hedef alması nedeniyle ayrı bir önem taşıyor.
Uluslararası deniz hukuku uzmanları, münhasır ekonomik bölgede ticari gemilere saldırının 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne (UNCLOS) aykırı olduğunu belirtiyor. Uzmanlar, saldırının faillerinin tespit edilmesi ve uluslararası yargı önüne çıkarılması gerektiğini ifade ediyor.
NATO, olayla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı ancak ittifak kaynakları, durumun yakından izlendiğini ve müttefiklerle istişare halinde olunduğunu belirtti.
Diplomatik girişimler ve olası yaptırımlar
Bulgaristan, saldırının ardından Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne başvuruda bulunmayı planlıyor. Ayrıca Avrupa Birliği'nin de konuyu gündemine alması bekleniyor. Yotova, "Uluslararası toplum bu saldırıya sessiz kalmamalıdır. Gerekirse yaptırımlar da dahil olmak üzere tüm seçenekler masada" dedi.
Öte yandan, Bulgaristan donanması, Karadeniz'deki ticari gemilere eşlik etmek için yeni bir görev gücü oluşturdu. Ülke, NATO müttefikleriyle ortak tatbikatlar düzenleyerek caydırıcılığı artırmayı hedefliyor.
Uzmanlar, saldırının Karadeniz'deki güvenlik mimarisini yeniden şekillendirebileceğini ve bölge ülkeleri arasında yeni bir işbirliği sürecini başlatabileceğini öngörüyor. Türkiye'nin arabuluculuk rolü üstlenmesi muhtemel görülüyor.
Sonuç olarak, Bulgaristan'ın çağrısı, Karadeniz'de artan gerilimin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Saldırının faillerinin bulunması ve benzer olayların önlenmesi için atılacak adımlar, bölgede kalıcı barışın tesisi açısından kritik önem taşıyor.
