Cumhuriyet Halk Partisi'ne (CHP) yönelik son saldırı, Türkiye siyasetinde hainlik kavramını yeniden gündeme taşıdı. Bu vesileyle, siyasi literatürde sıkça başvurulan ancak çoğu zaman yüzeysel ele alınan 'hainlik' olgusu, üçüncü bir övgü yazısıyla derinlemesine sorgulanıyor. Yazı, Carlo Maria Cipolla'nın aptallık kuramı ile Etienne de La Boétie'nin gönüllü kulluk kavramını birleştirerek, politikacılardan sıradan insana uzanan geniş bir yelpazede evrensel bir katkı sunmayı hedefliyor.
Hainlik: Siyasetin Gölge Odağı
Hainlik, tarih boyunca siyasetin en kritik kavramlarından biri olmuştur. Brütüs'ün Jül Sezar'a ihaneti, Shakespeare'den Dante'ye kadar birçok esere ilham vermiş, hainlik aynı zamanda siyasi meşruiyetin sorgulanmasına da zemin hazırlamıştır. CHP'ye yönelik saldırı, bu kavramı tekrar hatırlatırken, yazıda hainliğin sadece bir eylem değil, aynı zamanda bir düşünce biçimi olduğu vurgulanıyor. Hainliğe övgü, aslında bu olgunun toplumsal ve siyasal yapıdaki işlevini anlamaya yönelik bir çaba olarak değerlendirilebilir.
İki Düşünür, Tek Kavram
Etienne de La Boétie, 16. yüzyılda yazdığı 'Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev'de, insanların neden özgürlüklerini terk ederek tiranlara boyun eğdiklerini sorgulamıştır. Ona göre, insanlar alışkanlık ve tembellik nedeniyle kendi iradelerini bir başkasına devrederler. Bu bağlamda, hainlik de aslında gönüllü kulluğun bir türevi olarak görülebilir: Kişi, çıkarları veya korkuları nedeniyle ait olduğu gruba ihanet eder. Carlo Cipolla ise 20. yüzyılda 'Aptallığın Temel Yasaları' ile insan davranışlarına mizahi bir bakış getirmiştir. Cipolla'ya göre aptallar, hem kendilerine hem başkalarına zarar veren eylemlerde bulunur. Hainlik, bu perspektiften ele alındığında, aptallık ve çıkar çatışmasının kesiştiği bir noktada durmaktadır. Yazı, bu iki düşünürün fikirlerini harmanlayarak, hainliğin sadece bir ahlaki zafiyet değil, aynı zamanda rasyonel bir tercih olabileceğini öne sürüyor.
CHP'ye yönelik saldırı, bu kuramsal çerçevede değerlendirildiğinde, sadece bir partiye yönelik bir eylem değil, aynı zamanda demokratik değerlere karşı bir meydan okuma olarak görülüyor. Yazı, hainliğe övgü adı altında aslında siyasal sistemimizdeki mevcut çürümeyi gözler önüne sermeyi amaçlıyor. Politikacıların ve seçmenlerin bu kavramı daha derinlemesine sorgulaması gerektiğine işaret eden yazı, okuyucuyu Brütüs'ün hainliğiyle yüzleşmeye davet ediyor.
Sonuç olarak, bu yazı dizisiyle, hainliğin sadece bir suçlama aracı değil, aynı zamanda siyaset felsefesinin önemli bir bileşeni olduğu hatırlatılıyor. La Boétie ve Cipolla'nın nazire yapıldığı bu çalışma, 'hainlik' kavramını yeniden düşünmek için bir fırsat sunuyor.
