Belçika'nın başkenti Brüksel, paylaşımlı elektrikli skuter hizmetlerine yönelik sert bir düzenlemeye gidiyor. Şehir yönetimi, artan kazalar, güvenlik endişeleri ve kamu düzeninde yaşanan aksaklıklar nedeniyle bu hizmetlerin 2027 yılından itibaren tamamen yasaklanacağını duyurdu. Karar, başta Lime, Dott ve Tier olmak üzere şehirde faaliyet gösteren tüm skuter kiralama şirketlerini etkileyecek.
Yasak gerekçeleri ve veriler
Brüksel Başkent Bölgesi Ulaştırma Bakanı Elke Van den Brandt, yaptığı açıklamada, paylaşımlı skuterlerin şehir içi ulaşımda popüler bir seçenek haline gelmesine rağmen, beraberinde ciddi sorunlar getirdiğini belirtti. Resmi verilere göre, 2022-2024 yılları arasında skuter kaynaklı kaza sayısı %300 artış gösterdi. 2024 yılında sadece Brüksel'de 1.200'den fazla skuter kazası rapor edildi ve bunların 45'i ağır yaralanmalarla sonuçlandı. Ayrıca, yayalar en çok kaldırımlarda bırakılan skuterlerden şikâyet etti. Şehir yönetimi, skuterlerin düzensiz park edilmesi, engelli bireyler için tehlike oluşturması ve toplu taşıma araçlarına erişimi engellemesi gibi sorunların da yasak kararında etkili olduğunu vurguladı.
Sektörden tepkiler
Paylaşımlı skuter şirketleri, alınan karara sert tepki gösterdi. Avrupa Mikro Hareketlilik Birliği Başkanı Laurent Bulté, yasağın aşırı ve orantısız olduğunu savunarak, "Sektör olarak zaten park düzenlemeleri, hız sınırlamaları ve kullanıcı eğitimi gibi konularda iyileştirmeler yapmaya hazırdık. Tam bir yasak yerine daha sıkı kurallar konulabilirdi" ifadelerini kullandı. Lime ve Dott şirketleri ise şehirle diyaloğa devam edeceklerini ve çözüm önerileri sunacaklarını belirtti.
Stok yönetimi ve geri dönüşüm planı
Yasak öncesinde Brüksel'de yaklaşık 8.000 paylaşımlı skuter bulunuyor. Şehir yönetimi, şirketlerin bu skuterleri toplaması ve geri dönüştürmesi için bir takvim belirleyecek. Ayrıca, mevcut aboneliklerin ve kullanıcı bakiyelerinin iadesi için bir süreç başlatılacak. Brüksel Çevre Bakanı Alain Maron, "Skuterlerin çevresel etkisi de düşünüldü. Pil atıkları ve elektronik parçaların geri dönüşümü konusunda denetimler artırılacak" dedi.
Avrupa'da örnekler ve alternatifler
Brüksel, paylaşımlı skuterleri tamamen yasaklayan ilk Avrupa başkenti değil. Paris 2023 yılında benzer bir karar alarak kiralık skuterleri yasaklamıştı. Barselona, Madrid ve Amsterdam ise daha sıkı ruhsatlandırma ve bölgesel yasaklar getirmiş durumda. Brüksel yönetimi, yasağın ardından bisiklet yollarını genişletme ve elektrikli bisiklet kullanımını teşvik etme planlarını devreye alacak. Toplu taşıma yatırımları da hızlandırılacak.
Değerlendirme
Brüksel'in kararı, mikro hareketlilik araçlarının kent hayatına entegrasyonunun ne kadar karmaşık olduğunu bir kez daha gösteriyor. Kullanıcılar için pratik bir çözüm sunan bu araçlar, aynı zamanda planlama eksikliği kontrolsüz büyüme nedeniyle kamusal alanlarda sorun yaratabiliyor. Yasak, kısa vadede güvenlik endişelerini giderse de uzun vadede sürdürülebilir ulaşım seçeneklerinin azalmasına yol açabilir. Şehir yönetiminin yenilikçi teknolojilere kucak açarken toplumsal faydayı önceleyen dengeli bir politika izlemesi gerekiyor.
